تحلیل عوامل کلیدی مؤثر بر برنامه‌ریزی شهر خلاق (مطالعۀ موردی: ارومیه)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ارومیه

3 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی

4 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22059/jurbangeo.2018.242044.784
چکیده

شهرهای خلاق به‌عنوان مراکز نوآوری، خلاقیت و تبدیل ایده به ثروت شناخته می‌شوند. از آنجا که ایده و نوآوری، عناصر اصلی رقابتی در عصر جهانی‌شدن هستند، داشتن شهر خلاق، آرمان هر جامعه‌ای به‌شمار می‌آید. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی مؤثر در برنامه‌ریزی شهر خلاق با تأکید بر شهر ارومیه است. نوع پژوهش کاربردی است و به روش‌های جدید علم آینده‌پژوهی، تحلیلی و اکتشافی انجام شده است. جامعة آماری آن سی نفر از استادان، متخصصان و کارشناسان حوزة برنامه‌ریزی شهری هستند. گردآوری داده‌ها برای بررسی مؤلفه‌های شهر خلاق، به دو صورت اسنادی (داده‌های ثانویه) و پیمایشی (داده‌های اولیه) صورت می­گیرد. این مؤلفه‌ها و معیارها عبارت‌اند ‌از: مقیاس، صنایع خلاق، طبقة خلاق، زیرساخت‌های خلاقیت، کارایی و اثربخشی، سرزندگی، فناوری ارتباطی، تنوع اجتماعی، سرمایة اجتماعی و کیفیت زندگی که برای این منظور، 16 زیرمعیار و 106 متغیر با بررسی دقیق منابع خارجی و داخلی انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه و مصاحبه است. برای تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها، از روش‌های پنل خبرگان، تحلیل اثرات متقاطع و نرم‌افزار میک‌مک به­صورت ترکیبی استفاده شد. نتایج پژوهش و نحوة توزیع و پراکنش متغیرها در صفحة پراکندگی، نشان‌دهندة ناپایداری سیستم است. با توجه به نتایج نرم‌افزار میک‌مک، پانزده عامل به‌عنوان عوامل کلیدی انتخاب شدند که بیشترین تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم را داشتند. از میان این عوامل، شش عامل به طبقة خلاق و سه عامل به زیرساخت‌های خلاقیت مربوطند که بیشترین تأثیر را بر قرارگرفتن ارومیه در مسیر تحقق شهر خلاق دارند.