اصابت مالیاتی؛ مطالعه‌ی موردی مالیات بر ارزش افزوده در ایران

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف

2 کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف

doi
10.22059/jte.2017.63698
چکیده

تخمین تجربی میزان اصابت مالیات بر ارزش افزوده بر مصرف‌کنندگان، یکی از سئوالات کلیدی مالیه‌ی عمومی بوده و برای سیاست‌گذار نیز یک پارامتر حیاتی به حساب می‌آید. باتوجه به معافیت‌های ذیل ماده‌ی ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده، دو دسته کالای مشمول مالیات و معاف از مالیات وجود دارد. انتظار می‌رود افزایش نرخ مالیات تنها روی قیمت کالاهای مشمول اثرگذار باشد. این مقاله رشد ماهانه‌ی قیمت کالاهای معاف را با کالاهای مشمول در دوره‌های افزایش نرخ مالیات مقایسه می‌کند (روش تفاضل در تفاضل). نتایج تخمین با استفاده از داده‌های قیمت مصرف‌کننده برای ۴۳ کالا طی دوره‌ی فروردین ۱۳۸۴ تا اسفند ۱۳۹۳ حاکی از سهم ۶۳ درصدی مصرف‌کننده از مالیات بر ارزش افزوده است. البته به دلیل تغییرات کم نرخ مالیات و تورم بالا در این دوره‌ی بازه‌ی اطمینان ۹۵ درصد تخمین‌ها بزرگ است و انتقال کامل و کمتر از کامل مالیات هر دو در این بازه قرار دارد، امّا فرضیه‌ی انتقال صفر در سطح معنی‌داری ۵ درصد رد می‌شود. طبقه‌بندی JEL: H22, H31, H32