تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر میزان خسارتهای مالی و جانی بلایای طبیعی در ایران
نویسندگان
1 استادیار دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران
2 کارشناس ارشد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران
3 دانشیار دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران
doi
10.22059/ije.2020.307408.1364چکیده
بلایای طبیعی یکی از علتهای مهم مرگومیر انسانها هستند. در این میان، سیل و زلزله بیشترین آمار خسارتهای جانی و مالی را به خود اختصاص دادهاند. با توجه به اینکه ایران جزء ده کشور اول حادثهخیز دنیا است، مطالعۀ حاضر به ارزیابی آثار متغیرهای کلان اقتصادی بر خسارتهای جانی و مالی ناشی از سیل و زلزله به روش WLS طی بازۀ زمانی 1339 - 1398 در ایران پرداخته است. نتایج مطالعۀ حاضر نشان داد افزایش یکدرصدی در متغیرهای تولید ناخالص داخلی سرانه، امید به زندگی و میزان باسوادی موجب کاهش بهترتیب 52/1، 26/5 و 55/10 درصدی در خسارتهای جانی ناشی از سیل و زلزله شده است. همچنین، افزایش یکدرصدی در متغیرهای تراکم جمعیت، میزان بیکاری، مخارج دولت در زیرساختها و باز بودن اقتصاد بهترتیب افزایش 64/20، 47/7، 22/4 و 86/4 درصدی خسارتهای جانی ناشی از سیل و زلزله را به همراه دارد. از طرف دیگر، افزایش یکدرصدی در متغیرهای تولید ناخالص داخلی سرانه، تراکم جمعیت، مخارج دولت در زیرساختها و میزان باسوادی سبب افزایش بهترتیب 86/1، 01/13، 81/12و 52/24 درصدی در خسارتهای مالی ناشی از سیل و زلزله شده است. همچنین، افزایش یکدرصدی در متغیرهای امید به زندگی و سرمایهگذاری در سرمایۀ فیزیکی نیز سبب کاهش بهترتیب 22/33 و 9/9 درصد در خسارتهای مالی ناشی از سیل و زلزله شده است. با توجه به نتایج پژوهش حاضر، از آنجا که تأثیر متغیرهای اقتصادی بر میزان خسارتهای مالی و جانی ناشی از سیل و زلزله در ایران درخور توجه است، بنابراین سیاستگذاری اقتصادی برای کاهش آثار منفی این حوادث امری ضروری تلقی میشود.