مدل‌سازی معادلۀ ساختاری ابعاد مکان با رویکرد بینافرهنگی (مطالعۀ موردی: میدان نقش‌جهان اصفهان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاد، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2018.250949.856
چکیده

موضوعات مکان و فرهنگ را می‌توان در چارچوب مسائل جغرافیای انسانی و اجتماعی بررسی کرد. ضرورت این پژوهش بررسی مقوله­های محوری مکان، ابعاد بینافرهنگی و جایگاه میدان نقش‌جهان است. هدف این پژوهش، آزمودن مدل ابعاد چهارگانه، مدل یک مکان با رویکرد بینافرهنگی در میدان نقش‌جهان است. جامعة آماری شامل افراد 18 سال به بالای حاضر در میدان نقش‌جهان است. تعداد نمونه 350 نفر درنظر گرفته شد که درنهایت 320 نفر به‌عنوان نمونة نهایی در پژوهش باقی ماندند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامۀ محقق‌ساخته بود. ابعاد چهارگانه در پرسش­ها جای گرفت و همۀ پرسش‌ها در مقیاس پنج­گزینه‌ای تنظیم شدند. به‌منظور آزمون فرضیه‌های پژوهش از مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شد. مطابق نتایج، مکان با رویکرد بینافرهنگی، مفهومی پیچیده با ابعاد مختلف است که در مطالعة پیش‌رو، مدل چهاروجهی آزموده شد. در این پژوهش، مفهوم مکان با رویکرد بینافرهنگی متشکل از چهار بعد است: توان-ظرفیت ماندگاری (با 7 زیربعد)، توان-ظرفیت تعاملی و تکاملی (با 3 زیربعد)، توان-ظرفیت جذب (با 12 زیربعد) و توان-ظرفیت رویدادی (با 4 زیربعد). مطابق نتایج، عامل توان-ظرفیت ماندگاری به شکلی معنادار بر عامل توان-ظرفیت رویدادی تأثیرگذار است. می‌توان گفت در صورتی که میدان نقش‌جهان اصفهان به‌عنوان مکانی با رویکرد بینافرهنگی مطرح شود، شاید توان-ظرفیت جذب آن مفیدتر باشد.