ارزیابی شاخصهای مسکن بومی در محلههای شهر میبد، با تأکید بر عوامل مؤثر بر شکلگیری مسکن بومی
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه اصفهان
2 استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه اصفهان
3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه اصفهان
doi
10.22059/jurbangeo.2017.212367.521چکیده
مسکن بومی الگوی خاصی از مسکن است که با ویژگیهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ساکنان و خصوصیات طبیعی و محیطی مکان مورد نظر تناسب دارد. شهر میبد با سابقهای درخشان، در محیط گرموخشک ایران مرکزی قرار گرفته است. ساکنان این شهر با فرهنگی غنی در کنار هم زندگی میکنند. همة این شرایط طبیعی و انسانی، الگوی خاصی از زیست و سکونت را در میبد بهوجود آورده است. در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، ویژگیهای مسکن بومی در شهر میبد بررسی شده و بهمنظور شناخت وضعیت مسکن بومی در محلههای این شهر، از چهار شاخص اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، فیزیکی-کالبدی و خدماتی-زیربنایی استفاده شده است. براساس نتایج آزمون کروسکال والیس و آزمون یومن ویتنی، شاخص اجتماعی-فرهنگی و فیزیکی-کالبدی وضعیت بهتری دارند؛ شاخص اقتصادی در حد متوسط و شاخص خدماتی-زیربنایی پایینتر از متوسط است. همچنین میان محلههای شهر میبد در شاخصهای مسکن بومی، تفاوت معناداری وجود دارد. شاخصهای اجتماعی-فرهنگی و اقتصادی در محلههای قدیمی شهر میبد وضعیت بهتری دارند، اما شاخصهای فیزیکی-کالبدی و خدماتی-زیربنایی در محلههای قدیمی ضعیفتر، و در محلههای جدید قویترند. براساس نتایج بهدستآمده از تکنیک تحلیلعاملی، بهمنظور دستیابی به مسکن بومی در شهر میبد، 33 مؤلفه از چهار عامل اجتماعی-کالبدی، اقتصادی، خدماتی-زیربنایی و فرهنگی، در طراحی و ساخت مسکن این شهر درنظر گرفته شدند. از اینرو انتظار میرود که در برنامهریزی آتی مسکن در شهر میبد، معیارهای اجتماعی-فرهنگی و اقتصادی که در گذشته در طراحی و ساخت مسکن رعایت میشد، امروز نیز مورد توجه باشد و برای بهبود وضعیت شاخصهای مسکن بومی برنامهریزی شود.
