بررسی کارایی جریان رقیقساز، زمان ماند و خروج آب آلوده در مدیریت کیفی شبکۀ توزیع آب پس از وقوع آلودگی (مطالعۀ موردی: شبکۀ آب شرب شهر زاهدان)
نویسندگان
1 دکترای مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، گروه مهندسی عمران، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2 دانشجوی دکترای مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، گروه مهندسی عمران، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
3 دانشیار، دانشکدۀ مهندسی شهید نیکبخت، گروه مهندسی عمران، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
4 استادیار بازنشسته، دانشکدۀ مهندسی شهید نیکبخت، گروه مهندسی عمران، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
doi
10.22059/ije.2020.309105.1377چکیده
سیستمهای توزیع آب شهری، بخش بزرگی از زیرساختهای شهری را تشکیل میدهند. آگاهی و شناخت از منابع ورود آلاینده و چگونگی حرکت آن، سبب مدلسازی و انجام یک مدیریت بحران مناسب هنگام نفوذ این آلایندهها به شبکه میشود. در این تحقیق بهمنظور شبیهسازی حرکت نیترات در خاک، معادلۀ انتقال-پخش آلودگی خاک در MATLAB کدنویسی شد. سپس، شبکۀ توزیع شمارۀ 2، آب شرب شهر زاهدان بهعنوان منطقۀ مطالعاتی مد نظر قرار گرفت و نقاط مستعد با غلظت زیاد آلاینده در شبکه شناسایی شد. شبیهسازی شبکه بر اثر وقوع دوساعتۀ آلودگی، با استفاده از اتصال مدل عددی EPANET و نرمافزار MATLAB مدلسازی شد. به منظور مدیریت کیفی شبکه، دو ابزار کارآمد و بهصرفۀ زمان ماند و جریان رقیقساز معرفی شده و در کنار ابزار تخلیۀ آب آلوده، استفاده شدند. نتایج بهکارگیری ابزار مدیریت کیفی تخلیۀ آب با غلظت غیرمجاز نشان داد با قطع کردن جریان به مدت 25/1 تا 4/2 بازۀ زمانی تزریق آلودگی به شبکه و همچنین، خروج آب به میزان 5 درصد دبی پایۀ لوله، میتوان از ورود آلودگی به نقاط دیگر شبکه جلوگیری کرد. برای شبیهسازی ابزار زمان ماند، شبکه به چهار منطقۀ نزدیک، میانه، دور و خیلی دور تقسیم شد. نتایج تحلیل کیفی شبکه بیان میکرد که زمان ماند مورد نیاز گرههای ناحیۀ میانه، دور و خیلی دور نسبت به حالت نزدیک بهترتیب بین 25 تا 30، 50 و 67 تا 75 درصد کاهش مییابد. در ادامه، تأثیر مثبت و کارآمد جریان رقیقساز بهعنوان یک راهکار مدیریت و کنترل کیفی شبکۀ توزیع به اثبات رسید. مقدار جریان رقیقساز لازم بهمنظور بهبود وضعیت کیفی آب شبکه، حدود 20 درصد دبی پایۀ لوله محاسبه شد.