تأثیر توسعهی مالی بر اقتصاد سایهای در ایران: رویکرد همانباشتگی، با لحاظ شکست ساختاری
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه ارومیه
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه ارومیه
doi
10.22059/jte.2017.63307چکیده
در مطالعهی حاضر به بررسی اثر توسعهی مالی بر حجم اقتصاد سایهای در ایران طی دورهی زمانی 1392-1353، پرداخته شده است. در این راستا از آزمون زیوت- اندریوز، برای بررسی ایستایی متغیرها و از آزمون سیکنن- لوتکیپول، برای آزمون همانباشتگی بین متغیرهای مدل استفاده شده است، که هر دو آزمون شکست ساختاری در متغیرها را در نظر میگیرند. با توجه بهوجود رابطه همانباشتگی بین متغیرهای مدل، روش حداقل مربعات پویا (DOLS) بهمنظور برآورد رابطهی مذکور مورد استفاده قرار گرفته و نتایج نشان داده است که شاخص توسعهی مالی (شامل دو شاخص عمق مالی و شاخص کارایی مالی)، تأثیر منفی بر حجم اقتصاد سایهای در ایران دارد. همچنین متغیرهای لگاریتم تولید حقیقی سرانه و درجهی باز بودن تجاری در هر سه مدل، تأثیر منفی و معنیداری بر حجم اقتصاد سایهای داشتهاند. تأثیر متغیر لگاریتم جمعیت و نرخ تورم بر حجم اقتصاد سایهای نیز مثبت بوده است که نشان میدهد افزایش جمعیت و سطح عمومی قیمتها از کانال قاچاق کالا و سایر فعالیتهای غیرقانونی بر حجم اقتصاد سایهای میافزاید،لذا میتوان این طور استدلال کرد که در اقتصاد ایران، توسعهی بخش مالی از مهمترین عوامل مؤثر بر کاهش حجم اقتصاد سایهای و زیرزمینی تلقی میشود و برنامهریزان و سیاستگذاران اقتصادی بهتر است در تصمیمگیریهای خود این موضوع را مورد توجه قرار دهند. طبقهبندی JEL: C32،E26 ، G32