ارزیابی کارایی روش ماسکینگام خطی در روندیابی سیل در سدهای سنگریزهای تأخیری دوگانه
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
doi
10.22059/ije.2020.307845.1369چکیده
یکی از کاربردهای مهم سدهای سنگریزهای، کنترل سیل از طریق کاهش دبی اوج سیل ورودی است. بررسی اینکه چه مقدار از دبی ورودی به مخزن دارای سد سنگریزهای در شرایط جریان غیرماندگار به پاییندست منتقل میشود، اهمیت زیادی دارد. در پژوهش حاضر، روندیابی سیل در سدهای سنگریزهای تأخیری دوگانه با استفاده از 4 نمونه از دادههای آزمایشگاهی موجود و روش ماسکینگام خطی و الگوریتم بهینهسازی ازدحام ذرات (PSO) بررسی شده و تأثیر طول سد سنگریزهای و فاصلۀ بین دو سد و همچنین، تأثیر اندازۀ قطر سنگدانهها روی ضریب K روش ماسکینگام خطی ارزیابی شده است. نتایج بیانگر آن است که مقادیر میانگین خطای نسبی (MRE) 4 آزمایش استفادهشده در پژوهش حاضر، بهترتیب برابر با 9/4، 4/3، 35/4 و 55/3 درصد و مقادیر مربوط به خطای نسبی دبی اوج (DPO) آزمایشهای یادشده نیز بهترتیب برابر با 58/1، 47/0، 86/2 و 78/1 درصد محاسبه شده که بیانگر دقت زیاد روش ماسکینگام خطی در برآورد هیدروگراف خروجی است. همچنین، نتایج نشان میدهد هرچه فاصله بین هیدروگراف ورودی و خروجی افزایش یابد، مقدار K افزایش یافته و هرچه اندازۀ قطر سنگدانهها افزایش یابد، سرعت جریان افزایش یافته و به تبع آن، مقدار K کاهش مییابد.