بررسی آثار عوامل اقتصادی و مدیریتی بر پایداری آب در بخش کشاورزی ‌(مطالعۀ موردی: استان تهران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه اقتصاد کشاورزی (سیاست و توسعه)، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

doi
10.22059/ije.2020.313868.1420
چکیده

محدودیت منابع آب و افزایش جمعیت سبب شده است که بخش کشاورزی نسبت به سایر بخش‏های مصرف‌کنندۀ آب تقاضای بیشتری داشته باشد. بنابراین، امروزه چالش بخش کشاورزی تولید غذا با استفاده از آب کمتر است. تحقیق حاضر در سال 1397ـ 1398 در دشت‏های استان تهران و بر اساس اطلاعات موجود جهاد کشاورزی انجام شده است. از این‌رو، هدف از انجام تحقیق حاضر‌، بررسی عوامل تأثیرگذار بر پایداری منابع آب است. در تحقیق پیش رو ابتدا 110 نفر از تولیدکنندگان براساس فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه تعیین شدند و در آن از پرسشنامه برای تجزیه‌وتحلیل استفاده شد. نمونه‏گیری به صورت تصادفی از میان تولیدکنندگان محصولات کشاورزی انجام شد. پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ در بازۀ 75ـ 93 درصد با استفاده از نرم‌افزار SPSS ‌تأیید شد. سپس، تابع تولید کاب داگلاس به عنوان تابع تولید مناسب آورده شد و با استفاده از قضیۀ شپرد تابع هزینۀ تولید و تابع تقاضا برای آب کشاورزی محاسبه شد. ارزش افزودۀ بخش کشاورزی متغیر وابسته تابع و متغیرهای مستقل نیز شامل متغیرهای اقتصادی، اجتماعی و فنی در نظر گرفته شدند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS انجام شد. نتایج همبستگی نشان داد بین مدیریت پایدار منابع آب با متغیرهای عوامل اقتصادی و سپس، با دیدگاه کارشناسان ارتباط معناداری در سطح 99 درصد وجود دارد. بین سن و سابقۀ کارشناسان و پایداری آب رابطۀ معناداری وجود ندارد و به بیانی دیگر، این عوامل مستقل از مدیریت پایدار آب هستند.