شبیه‌سازی عملکرد محصولات زراعی در مدیریت‌های مختلف آبیاری با روش تحلیل پویایی سیستم

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آبیاری دانشگاه بوعلی سینا

2 استادیار گروه مهندسی آبیاری دانشگاه بوعلی سینا

3 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری زهکشی گروه مهندسی آبیاری دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22092/jwra.2014.128863
چکیده

یکی از راهکارهای توسعه کشاورزی، استفاده از شبکه­های آبیاری و زهکشی است که منجر به بهره­وری بالاتر و سود اقتصادی بیشتری خواهد شد. در تحقیق حاضر به کمک روش تحلیل پویایی سیستم مدل کامپیوتری بسط داده شد که بتواند عملکرد محصولات کشاورزی یک شبکه آبیاری را با توجه به کمیت و کیفیت آب آبیاری، شبیه­سازی و سود خالص ناشی از محصولات را برآورد نماید. به منظور واسنجی و اعتباریابی نتایج مدل از داده­های جمع­آوری شده­ اراضی تحقیقاتی شبکه آبیاری سمت راست آبشار استفاده گردید. پس از تجزیه و تحلیل آماری و محاسبه RMSE، خطای نسبی، خطای استاندارد و ضریب همبستگی میزان برازش میان مقادیر واقعی و شبیه­سازی شده عملکرد محصولات شبکه محاسبه شد. مقدار این شاخص­ها با توجه به شرایط موجود در شبکه به ترتیب 209/98 کیلوگرم بر هکتار، 1/36 درصد، 0/007 و 0/99 برآورد گردید. نتایج نشان داد مدل حاضر در شبیه­سازی شبکه آبیاری، الگوی کشت آن و تعریف سایر سناریوها از دقت خوبی برخوردار است. اما بررسی­های اولیه نشان داد میزان برداشت آب زیرزمینی در منطقه مذکور بیشتر از حد مجاز می­باشد. لذا با توجه به اهمیت منابع آب، دو سناریوی آبیاری به میزان نیاز آبی محصولات و آبیاری با توجه به محدودیت میزان برداشت از منابع آب زیرزمینی تعریف شد و نتایج آنها تحلیل گردید. نتایج نشان داد که متوسط نسبت درآمد به هزینه محصولات برای شرایط آبیاری شبکه در سال زراعی 86-1385،برای شبیه سازی سناریو اول و در سناریو دوم به ترتیب 2/58، 2/88 و 2/75 می­باشد.

کلیدواژه‌ها