بررسی نقش واسطهگری جهتگیری هدف در رابطه ی خودکارآمدی و ارزش تکلیف با انواع راهبردهای شناختی
نویسندگان
1 دانشیار روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز
2 کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز
doi
10.22099/jsli.2013.1576چکیده
هدف از پژوهش حاضربررسی نقش واسطهگری جهتگیری هدف در رابطهی خودکارآمدی و ارزش تکلیف با انواع راهبردهای شناختیبود. به این منظور تعداد 365نفر (173 پسر و 192 دختر) از دانشآموزان پایهی اول دبیرستان در شهر شیراز به روش نمونهگیری خوشهای تصادفی چند مرحلهایانتخاب شدند. مشارکتکنندگان پرسشنامهی جهتگیری هدف الیوت و مکگریگور و مقیاسهای خودکارآمدی، ارزش تکلیف و راهبردهای شناختی از پرسشنامهی راهبردهای انگیزشی برای یادگیریپنتریچ و همکاران را تکمیل نمودند. به منظور بررسی هدف پژوهش،رابطهی متغیرها در قالب یک مدل علّیبررسیو مورد آزمون قرار گرفت. روش تحلیل مسیر حاکی از برازش خوب مدل بود ونتایج نشان داد که متغیرهای مستقل برونزای خودکارآمدی و ارزش تکلیف هم به طور مستقیم و هم به واسطهی انواع جهتگیری هدف بر متغیرهای درونزای راهبردهای شناختی تاثیر دارند. به این صورت که دو متغیر خودکارآمدی و ارزش تکلیف از طریق جهتگیری هدف تسلط گرایشی انواع راهبردهای شناختی را به نحو مثبت و معناداری تبیین کردند.بین دو متغیر برونزای پژوهش با جهتگیری هدف تسلط اجتنابی رابطهی معناداری به دست نیامد و هدف مذکور هیچ یک از انواع راهبردهای شناختی را نتوانست پیشبینی نماید. متغیر خودکارآمدی بر جهتگیری هدف عملکرد گرایشی بطور مثبت و معناداری تاثیر داشت و این هدف نیز راهبرد بسط را به نحو مثبت پیشبینی نمود. جهتگیری هدف عملکرد اجتنابی بطور منفی توسط خودکارآمدی پیش بینی شده، و این هدف هم راهبرد مرور ذهنی را به نحو مثبت پیشبینی کرد. همچنین نتایج نشان داد که جهتگیری هدف غالب در بین دانشآموزان مورد مطالعه، از نوع تسلط گرایشی و عملکرد گرایشی میباشد.