بررسی نقش واسطه‌گری جهت‌گیری هدف در رابطه ی خودکارآمدی و ارزش تکلیف با انواع راهبردهای شناختی

نویسندگان

1 دانشیار روان‌شناسی تربیتی دانشگاه شیراز

2 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی دانشگاه شیراز

doi
10.22099/jsli.2013.1576
چکیده

هدف از پژوهش حاضربررسی نقش واسطه‌گری جهت‌گیری هدف در رابطه­ی خودکارآمدی و ارزش تکلیف با انواع راهبردهای شناختیبود. به این منظور تعداد 365نفر (173 پسر و 192 دختر) از دانش‌آموزان پایه­ی اول دبیرستان در شهر شیراز به روش نمونه‌گیری خوشه­ای تصادفی چند مرحله‌ایانتخاب شدند. مشارکت‌کنندگان پرسشنامه­ی جهت‌گیری هدف الیوت و مک‌گریگور و مقیاس‌های خودکارآمدی، ارزش تکلیف و راهبردهای شناختی از پرسشنامه­ی راهبردهای انگیزشی برای یادگیریپنتریچ و همکاران را تکمیل نمودند. به منظور بررسی هدف پژوهش،رابطه­ی متغیرها در قالب یک مدل علّیبررسیو مورد آزمون قرار گرفت. روش تحلیل مسیر حاکی از برازش خوب مدل بود ونتایج نشان داد که متغیرهای مستقل برونزای خودکارآمدی و ارزش تکلیف هم به طور مستقیم و هم به واسطه­ی انواع جهت‌گیری هدف بر متغیرهای درونزای راهبردهای شناختی تاثیر دارند. به این صورت که دو متغیر خودکارآمدی و ارزش تکلیف از طریق جهت‌گیری هدف تسلط گرایشی انواع راهبردهای شناختی را به نحو مثبت و معناداری تبیین کردند.بین دو متغیر برونزای پژوهش با جهت‌گیری هدف تسلط اجتنابی رابطه­ی معناداری به دست نیامد و هدف مذکور هیچ یک از انواع راهبردهای شناختی را نتوانست پیش‌بینی نماید. متغیر خودکارآمدی بر جهت‌گیری هدف عملکرد گرایشی بطور مثبت و معناداری تاثیر داشت و این هدف نیز راهبرد بسط را به نحو مثبت پیش‌بینی نمود. جهت‌گیری هدف عملکرد اجتنابی بطور منفی توسط خودکارآمدی پیش بینی شده،  و این هدف هم راهبرد مرور ذهنی را به نحو مثبت پیش‌بینی کرد. همچنین نتایج نشان داد که جهت‌گیری هدف غالب در بین دانش‌آموزان مورد مطالعه­­، از نوع تسلط گرایشی و عملکرد گرایشی می‌باشد.