ارزیابی شاخصهای پایداری در حملونقل شهری با استفاده از روش تاپسیس (مطالعۀ موردی: شهر کرمانشاه)
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج، سنندج، ایران
3 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه پیام نور. تهران، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2018.210428.497چکیده
در این مقاله شاخصهای پایداری در حملونقل شهری کرمانشاه با هدف اولویتبندی گزینههای ایدهآل در سیستم حملونقل این شهر ارزیابی، و بر شیوههای حملونقل عمومی تأکید میشود. بدینمنظور، چهار گزینة تاکسی، اتوبوس، منوریل و پیادهروی بهعنوان چهار شیوة حملونقل عمومی، با توجه به بیست شاخص در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیستمحیطی ارزیابی شده است. از آنجا که در پژوهش حاضر، شاخصهای متفاوتی برای انتخاب گزینهها بهکار رفته است، بهمنظور تحلیل و ارزیابی، روشهای تصمیمگیری چندشاخصه و تکنیک تاپسیس استفاده شده است. این پژوهش توصیفی است و جامعة آماری آن شامل متخصصان حوزة حملونقل در شهر کرمانشاه است. نمونۀ آماری این پژوهش شامل چهل نفرند که بهصورت تصادفی انتخاب شدند. دادهها از طریق پرسشنامه جمعآوری شد و درمجموع، از هر نفر بیست نکته دربارۀ جنبههای مختلف پایداری پرسش شد. پاسخها در قالب طیف لیکرت پنجقسمتی دستهبندی شدند. پس از طی فرایند پیشآزمایش، سنجش روایی و پایایی آن صورت گرفت. برای سنجش پایایی از آلفای کرونباخ در نرمافزار SPSS استفاده شد که حدود 734/0 است. بدینترتیب، پرسشها سازگاری درونی دارند. پرسشنامههای نهایی بین چهل نفر از متخصصان حوزة حملونقل شهری شامل کارشناسان این حوزه و استادان برنامهریزی شهری توزیع شد. مطابق نتایج، پیادهروی در رتبة اول، تاکسی و اتوبوس در رتبة دوم و منوریل در رتبة نهایی از نظر اهمیت قرار دارند. در این بین، پیادهروی بهدلیل هزینۀ کمتر، انعطافپذیری بیشتر، افزایش تعامل اجتماعی و حمایت از محیطزیست، امتیاز بیشتری دارد. منوریل نیز بهدلیل افزایش میزان سرمایهگذاری، تأثیر بیشتر بر پراکنش شهری، و انعطافپذیری اندک، نامطلوبترین گزینه است. از طرفی اختلاف اندکی میان گزینههای تاکسی، اتوبوس و پیادهروی وجود دارد؛ بنابراین، برای حفظ پایداری سیستم حملونقل شهری، ترکیبی از عناصر تاکسی، اتوبوس و پیادهروی برای سفرهای درونشهری پیشنهاد میشود.