بررسی اثر مسمومیت زایی نانو ذره نقره بر سیستمهای زیستی و اکولوژیکی
نویسندگان
1
doi
10.22103/jab.2014.1331چکیده
نانونقره بهدلیل خواص ضد باکتریایی، بهطور گستردهای در بسیاری از محصولات شامل: لباس، رنگها، پلاستیکها، ظروف نگهداری غذا، باندهای زخم، لوازم بهداشتی و وسایل و لوازم خانگی از قبیل یخچال و ماشین لباسشویی استفاده شده است. اما بهدلیل پایین بودن قیمت آنتیبیوتیکها، نانونقره در تغذیه دام و طیور بهعنوان محرک رشد کمتر استفاده شدهاست. اخیرا با توجه به ممنوعیت استفاده از آنتیبیوتیکهای محرک رشد در تغذیه دام و طیور استفاده از مواد جایگزین مانند ترکیبات نانونقره مورد توجه قرار گرفتهاست. نتایج آزمایشات مختلف روی طیور نشان داده است که ترکیبات نانو نقره اثر منفی بر رشد و توسعه این گونه نداشتهاست. نتیجه آزمایش ما در دانشگاه شهید باهنر کرمان که روی جوجه های گوشتی در فازهای مختلف تولیدی انجام شد نشان داد که استفاده از سطوح مختلف نانو نقره (ppm 5/1 و 1و 5/0) در آب آشامیدنی طیور اثر منفی بر عملکرد جوجه ها نداشت ولی بطور معنیداری تعداد باکتریهای مفید روده یعنی باکتریهای اسید لاکتیک را افزایش داد. با این حال نگرانیهایی در رابطه با استفاده این مواد بعنوان مواد ضد باکتریایی وجود دارد. زیرا این مواد در بافت های مختلف حیوان ذخیره شده و پتانسیل مسمومیت زایی برای حیوان و انسان را داشته و همچنین ممکن است باعث آلودگی محیط زیست هم بشوند. علیرغم توسعه تجارتی استفاده از نانو نقره در محصولات مختلف اطلاعات اندکی در رابطه با اثرات زیست محیطی این مواد وجود دارد. زیرا که مقادیر اندک این مواد در حد نانو گرم در لیتر میتواند زندگی پروکاریوتها، بیمهرگان و ماهیها را تحت تاثیر قرار داده و باعث آلودگی محیط زیست هم بشود. با توجه به اینکه سازوکارهای مسمومیتزایی این مواد هنوز بخوبی روشن نیست، مطالعه حاضر نتایج حاصل از تحقیقاتی که در زمینه مسمومیتزایی نانوذرات نقره در گونههای مختلف جانوری انجام شده را بررسی و پیشنهادات و راه حلهایی را برای درک بیشتر نقش نانو نقره در مسمومیت زایی و آلودگی های زیست محیطی ارائه میکند.