بررسی تأثیر خصوصیات سیل مبنا روی دقت روندیابی سیل در رودخانۀ کارون با استفاده از روش های روندیابی هیدرولوژیکی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه زنجان
2 دانشجوی دکترای مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه زنجان
3 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه زنجان
doi
10.22059/ije.2020.301570.1321چکیده
تحلیل جریان غیر ماندگار با استفاده از روشهای روندیابی هیدرولیکی و هیدرولوژیکی صورت میگیرد. روشهای روندیابی هیدرولوژیکی در عین حال که دقت مناسبی دارند، نسبت به روشهای روندیابی هیدرولیکی بسیار سادهتر و کمهزینهترند و برای محاسبات روندیابی سیلاب، فقط به دادههای مربوط به هیدروگراف (تغییرات دبی نسبت به زمان) ثبتشده در ایستگاههای هیدرومتری بالادست و پاییندست محدودۀ مطالعهشده نیاز دارند. در پژوهش حاضر، به بررسی تأثیر سیل مبنا روی دقت روندیابی سیل در رودخانۀ کارون با استفاده از روشهای روندیابی هیدرولوژیکی شامل روش ماسکینگام خطی، مقادیر اجرایی، کانوکس و آت – کین اصلاحشده، پرداخته شده است. به بیانی، با استفاده از الگوریتم بهینهسازی ازدحام ذرات (PSO) و دادههای 4 سیل مشاهداتی که در ایستگاههای هیدرومتری ملاثانی (بالادست) و اهواز (پاییندست) رودخانۀ کارون ثبت شده است، برای هر سیل، بهصورت جداگانه پارامترهای روش ماسکینگام خطی (X, K, ) بهینهیابی شده و برای محاسبۀ هیدروگراف خروجی تمامی سیلها استفاده شده است. نتایج بیانگر آن است که به دلیل تأثیر وسعت سیلگیری رودخانهها روی پارامترهای یادشده، چنانچه دامنۀ تغییرات دبی ورودی سیل مبنا به دامنۀ تغییرات دبی ورودی سیل محاسباتی نزدیکتر باشد، دقت روشهای روندیابی هیدرولوژیکی در برآورد هیدروگراف خروجی افزایش مییابد.