اثربخشی مشاوره تحصیلی مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری بر تابآوری، انگیزش و هیجانهای تحصیلی دانشآموزان با افت تحصیلی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشیار گروه مشاوره دانشگاه علامه طباطبایی تهران و دانشیار پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی سازمان سمت، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی مشاوره تحصیلی مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری بر تابآوری، انگیزش و هیجانهای تحصیلی دانشآموزان با افت تحصیلی بود.مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع کاربردی و شیوه انجام آن نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون و پسآزمون با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش آموزان دبیرستان های پسرانه منطقه 12 شهر تهران پایه دوم دور دوم، در سال تحصیلی 1400-1399 میباشد که 30 به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و به طور مساوی 15 نفر در گروه کنترل و 15 نفر در گروه آزمایش گمارده شدند. به منظور گردآوری دادهها، ابزار اندازهگیری پژوهش شامل پرسشنامه انگیزش تحصیلی والرند، پرسشنامه هیجان تحصیلی پکران و همکاران (2002) و پرسشنامه تاب آوری تحصیلی مارتین و مارش (2009) بود. آزمودنیهای هر دو گروه در ابتدای پژوهش پرسشنامهها را تکمیل کرده و سپس، گروه آزمایش تحت مشاوره تحصیلی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری قرار گرفت در صورتی که گروه کنترل مداخلهای دریافت نکرد. پس از پایان مداخلات مجدداً هر دو گروه پرسشنامهها را تکمیل نمودند. تجزیه و تحلیل داده های حاصل از پژوهش در دو بخش توصیفی(میانگین و انحراف معیار) و استنباطی انجام شذ. در بخش توصیفی از جدولهای توزیع فراوانی استفاده شده و در بخش استنباطی تحلیل داده ها با روش تحلیل کوواریانس برای بررسی تفاوت های درون گروهی و برون گروهی انجام گرفت. به منظور تجزیه و تحلیل آماری دادهها از نسخه 25 نرم افزار SPSS استفاده شد.یافتهها: نتایج آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد مشاوره مبتنی تحصیلی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری بر تاب آوری تحصیلی (20.11 = F)، انگیزش تحصیلی (42.22 = F) و هیجان تحصیلی (34.88 = F) به طور معناداری تأثیر داشت (0.01 > P).نتیجهگیری: میتوان نتیجه گرفت که مشاوره تحصیلی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری میتواند تاب آوری تحصیلی، انگیزش تحصیلی و هیجان تحصیلی دانش آموزان با افت تحصیلی را بهبود بخشد. بنابراین، پیشنهاد میگردد از این رویکرد جهت کنترل هیجانات و افزایش انگیزش و تاب آوری دانش آموزان در مدارس از طریق آموزشهای گروهی استفاده گردد.