بررسی سری زمانی تغییرات دبی در حوضۀ آبخیز کرخه با استفاده از روشهای پارامتری و ناپارامتری
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد
2 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد
3 دانشجوی دکترای گروه آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد
4 دانشیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد
5 استاد گروه مرتع و آبخیزداری، ﺩﺍﻧﺸﮑﺪۀ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ، اصفهان
doi
10.22059/ije.2020.302750.1334چکیده
ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮات دﺑﻲ رودﺧﺎﻧﻪ در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب و ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺒﻜههای آﺑﻴﺎری و زﻫﻜﺸﻲ امری ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ. در ﺗﺤﻘﻴﻖ حاضر، روﻧﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات دبی ماهانه، فصلی و سالانۀ حوضۀ آبخیز کرخه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آزﻣﻮنهای ناپارامتری من کندال، سن و تحلیل رگرسیونی ارزیابی شد. به اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر، از دادههای دﺑﻲ در یازده اﻳﺴﺘﮕﺎه آبﺳﻨﺠﻲ حوضۀ یادشده ﻃﻲ دورۀ 1990 تا 2018 استفاده شد. نتایج تحقیق پیش رو نشان داد دبی ﺳﺎﻻﻧﻪ در همۀ این ایستگاهها بهجز سراب سید علی، روﻧﺪ ﻧﺰوﻟﻲ داشته اﺳﺖ. ﻣﻘﺎدﻳﺮ این دﺑﻲ در اﻳﺴﺘﮕﺎههای حمیدیه، پای پل، پل زال، پلدختر، آفرینه، چمانجیر، نورآباد، دوآب مرک، کاکارضا و پلچهر بهترتیب 48، 33، 16، 5، 15، 4، 4/0، 4/1، 6/2 و 13 مترمکعب کاهش یافته، در حالی که در ایستگاه سراب سید علی به میزان 4/0 مترمکعب افزایش یافته است. بر اساس یافتههای تحقیق، بهکارگیری دو روش ناپارامتری من کندال و سن در تحلیل روند سریهای دبی ماهانه، فصلی و سالانه نشان داده است که کارایی این دو آزمون در بیشتر اوقات شبیه به هم بوده و در مواقعی که فراوانی دادههای تکراری زیاد باشد، روش سن میتواند جواب واقعگرایانهتری نسبت به روش من کندال به دست دهد. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﭘﮋوﻫﺶ حاضر ﻣﻲتواند در ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺧﺸﻜﺴﺎﻟﻲﻫﺎی آﺗﻲ، ﺑﺮﻧﺎﻣهرﻳﺰی و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑه کار رود.