بررسی دقت و کارایی ماهوارۀ TRMM در برآورد بارش ماهانه در حوضۀ آبخیز گرگانرود
نویسندگان
1 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد علوم و مهندسی آبخیز، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران
2 استاد دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران
4 دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/ije.2020.261641.917چکیده
از روشهای سنجش از دور ماهوارهای بهویژه ماهوارۀ TRMM برای برآورد بارش حوضههای آبخیز با ایستگاه بارانسنجی اندک و پراکنده استفاده میشود. به منظور اعتبارسنجی باید دادههای بارش ماهوارۀ TRMM با دادههای بارش مشاهداتی مقایسه شوند. به همین منظور، در تحقیق حاضر ابتدا با استفاده از چهار روش آماری آزمونهای همگنی نرمال استاندارد، دامنۀ بیوشند، پتیت و نسبت ون نیومن، کیفیت دادههای بارش ایستگاههای بارانسنجی حوضۀ آبخیز گرگانرود بررسی شد تا برآورد صحیحی از دقت و کارایی ماهوارۀ TRMM داشته باشیم. پس از استخراج نتایج آزمونهای همگنی و بررسی دقیقتر از طریق مقایسه با دادههای ایستگاههای مجاور، یک ایستگاه مشکوک به دلیل مطابقت نداشتن با دادههای ایستگاههای مجاور از روند تحقیق حذف شد. سپس، به منظور بررسی کارایی ماهوارۀ TRMM در برآورد بارش ماهانه از طریق مقایسۀ آن با دادههای بارش مشاهداتی از معیارهای آماری Bias، RMSE، R2 و NSE استفاده شد. نتایج نشان داد مقدار R2 برای تمامی ایستگاههای بارانسنجی واقع در حوضۀ آبخیز گرگانرود بین 31/0 تا 75/0 است. RMSE بین 85/15 تا 82/56 به دست آمد. ایستگاههای بارانسنجی که در حوضۀ آبخیز گرگانرود واقع شدهاند، مقدار NSE بین 82/0- تا 66/0 دارند. شاخص آماری Bias بین 74/55- تا 01/69 است. همچنین، مقدار R2، RMSE، NSE و Bias برای کل حوضۀ آبخیز گرگانرود بهترتیب 79/0، 94/20، 57/0 و 13/28- به دست آمد. نتایج ارزیابی دقت و کارایی ماهوارۀ TRMM در برآورد بارش ماهانه نشان داد کارایی خوبی در برآورد بارش منطقۀ مطالعهشده دارد و برای مناطق بدون ایستگاه بسیار ارزشمند است.