مدیریت منابع آب چاه‌نیمه با استفاده از برنامه‌ریزی آرمانی

نویسندگان

1 دانشگاه زابل- دانشکده کشاورزی- گروه اقتصاد کشاورزی

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه زابل

3 دانشجوی دکترای اقتصاد کشاورزی دانشگاه زابل

doi
10.22092/jwra.2013.128848
چکیده

آب یکی از کمیاب­ترین نهاده­های مورد استفاده در تولید محصولات کشاورزی همه کشورها می­باشد. در ایران که متوسط بارندگی آن 240 میلیمتر در سال بوده و دارای پراکنش نامناسب مکانی و زمانی است، این نهاده اهیمت بیشتری دارد. سیستان و بلوچستان یکی از استان­های خشک کشور می­باشد که طی سال­ها با معضل کمبود آب مواجه بوده است. برای مقابله با مشکل نوسانات و کمبود آب در سیستان منابع ذخیره چاه­نیمه از سال­ها قبل احداث گردیده تا با ذخیره آب، از بروز خسارت در فصول کمبود آب جلوگیری شود. هدف مطالعه حاضر مدل­سازی مدیریت منابع آب چاه نیمه و استفاه از برنامه­ریزی آرمانی به­منظور تعیین مقدار مصرف بهینه آب در بخش­های شرب، کشاورزی و محیط­زیست و تحلیل حساسیت مدل با تغییر راندمان آبیاری می­باشد. بدین منظور ماتریسی با ابعاد 142 در 154 از اهداف و محدودیت­های سیستمی و آرمانی ساخته شد. پس از آن این مدل با  استفاده از برنامه ریزی آرمانی حل شد. نتایج نشان داد، که آب مورد نیاز بخش­های شرب و محیط­زیست با توجه به داده­های تاریخی تأمین خواهند شد ولی مقداری از آب مورد نیاز بخش کشاورزی تأمین نخواهد شد. اگر در شش ماه اول سال آب مازاد در منابع ذخیره چاه نیمه، ذخیره شود در شش ماه دوم بخش­های مختلف با کمبود آب مواجه نخواهند شد، همچنین با افزایش راندمان آبیاری می­توان سطح زیرکشت را افزایش داد.