توسعه و مقایسۀ مدلهای تصمیمگیری چندمعیارۀ جبرانی برای مکانیابی سدهای مخزنی براساس معیارهای توسعۀ پایدار
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بیرجند، ایران
2 دانشجوی دکترای، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشکدۀ پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران
3 استاد گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشکدۀ پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران
4 دکترای گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشکدۀ پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22059/ije.2020.303488.1337چکیده
ساخت غیراصولی سدها سبب عدم تعادل بین منابع آب و پایداری محیط میشود. بنابراین، در ساخت سدها به عنوان یکی از روشهای تأمین آب، رعایت اصول و معیارهای توسعۀ پایدار اهمیت زیادی دارد. در تحقیق حاضر اولویت محل ساخت سد کندوله در استان کرمانشاه با استفاده از تکنیکهای مختلف مدل تصمیمگیری چندمعیارۀ جبرانی شامل وزندهی ساده، برنامهریزی توافقی و تحلیل سلسلهمراتبی بررسی شد. به اینمنظور، پس از تعیین معیارهای مناسب به کمک مطالعات و دیدگاههای کارشناسان، برای تعیین وزن معیارها از تصمیمگیری گروهی با اندازهگیری میزان توافق تصمیمگیران استفاده شد. سپس، چهار گزینۀ پیشنهادی برای سد کندوله بر اساس معیارهای فنی، اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و زیرمعیارهای مربوطه رتبهبندی شده و نتایج با هم مقایسه شد. علاوه بر تعیین ساختگاه برتر، 17 زیرمعیار برای انتخاب این ساختگاه نیز رتبهبندی شد. در انتها، با آنالیز حساسیت مدلها رتبهبندی نهایی گزینهها ارزیابی شد. بر اساس دیدگاههای کارشناسان معیار اقتصادی بیشترین اهمیت را در انتخاب ساختگاه دارد. همچنین، نتایج نشان داد رتبهبندی گزینهها در مدل تحلیل سلسلهمراتبی مشابه دو روش دیگر است. به این صورت که در کلیۀ مدلها گزینۀ چهارم به عنوان بهترین گزینه معرفی شد و گزینههای سوم، اول و دوم بهترتیب در رتبههای بعدی قرار گرفتند. همچنین، نتایج تحلیل حساسیت مدلها نشان داد رتبهبندی نهایی گزینهها بر اثر تغییر وزن بیشتر معیارها تغییر نمیکند. تحقیق حاضر یک رویکرد معتبر و بهصرفه برای تصمیمگیران به منظور شناسایی گزینۀ برتر ساختگاه سد برای رسیدن به اهداف توسعۀ پایدار را فراهم میسازد.
