ارزیابی تاثیر تغییر اقلیم بر نوسانات آب زیرزمینی دشت هشتگرد براساس سناریوهای RCP

نویسندگان

1 استادیار، گروه خشکسالی و تغییر اقلیم، پژوهشکدۀ حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز

doi
10.22059/ije.2020.302639.1330
چکیده

‌هم‏اکنون آثار منفی تغییر اقلیم به ‏همراه بحران آب از مهم‏ترین دغدغه‏های جهانی است. پژوهش حاضر، نوعی روش کار پیشرفته برای بررسی تأثیر پدیدۀ تغییر اقلیم روی نوسانات سطح آب زیرزمینی است. در تحقیق حاضر برای شبیه‏سازی سطح آب زیرزمینی و بررسی بیلان آب دشت هشتگرد از مدل مفهومی مادفلو استفاده شده است. به این منظور، هدایت هیدرولیکی در حالت ماندگار و آبدهی ویژه در حالت غیرماندگار واسنجی شد. به منظور برآورد بارندگی و دما در منطقه از مدل ترکیبی CMIP5 تحت سناریوهای RCP2.5 و RCP 8.5 استفاده شد. این داده‌‌ها توسط مدل LARS-WG طی دورۀ 2015-2040 برای منطقه ریزمقیاس‌نمایی شد. خروجی داده‏ها در مدل بارش رواناب IHACRES وارد و میزان رواناب منطقه تحت شرایط تغییر اقلیم محاسبه شد. میزان نفوذ ناشی از رواناب دوباره به ‏همراه پارامترهای تحت تأثیر تغییر اقلیم وارد مدل مادفلو شد و مدل‏سازی انجام گرفت. مدل کمّی نشان داد که با وضعیت موجود آبخوان هشتگرد با توجه به افت سالانۀ 73 سانتی‌متری در زمان حال، این میزان افت در آینده بیشتر خواهد شد و آبخوان را از حالت بحرانی به حالت فوق‏ بحرانی تبدیل می‏کند. نتایج ‌نشان می‏دهد در سناریوی RCP8.5 ، آبخوان هشتگرد وضعیت بحرانی‏تری نسبت به سناریوی RCP2.5 خواهد داشت و افت سطح آب زیرزمینی برای بدترین حالت در منطقه در سال 2040 با فرض ثابت بودن برداشت، به‏میزان افت 18 متر نسبت به زمان حال خواهد رسید.