برآورد کشش‌های قیمتی و درآمدی تقاضای واردات دارو در ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه تبریز

2 دکترای علوم اقتصادی دانشگاه تبریز

3 کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی دانشگاه تبریز

doi
10.22059/jte.2016.59457
چکیده

یکی از بندهای اصلی اقتصاد مقاومتی، حمایت از تولید داخلی و محدودسازی واردات، به‌ویژه در بخش‌هایی است که امکان تولید محصولات جایگزین واردات وجود دارد. این امر نیازمند تنظیم سیاست‌های دقیق تجاری است و برای حصول این مهم، شناخت ساختار واردات و کشش‌های قیمتی و درآمدی تابع تقاضای واردات امری ضروری می‌باشد. این ضرورت در مورد کالاهای حساس و حیاتی مانند دارو به‌مراتب بیش‌تر است، بنابراین، سیاست‌گذاری در حوزه‌ی واردات دارو از جمله تعیین سقف مقداری و یا وضع تعرفه‌ی وارداتی نیازمند اطلاع دقیق از درجه‌ی حساسیت تقاضای واردات این کالا به قیمت‌ها و درآمد و همچنین ضروری یا لوکس بودن داروی وارداتی برای مصرف‌کننده‌ی داخلی است. باوجود اهمیت این موضوع، مطالعات داخلی توجه چندانی به برآورد کشش‌های قیمتی و درآمدی واردات نکرده‌اند. هدف این مطالعه محاسبه‌ی کشش‌های قیمتی و درآمدی واردت دارو به‌صورت کلی و به تفکیک کشورهای عمده مبدأ واردات در ایران (سوئیس، آلمان، فرانسه و سایر کشورها) و در فاصله‌ی سال‌های 1371 تا 1393، با به‌کارگیری روش خود رگرسیون با وقفه‌های گسترده (ARDL) و روش سیستم تقاضای تقریباً ایده­آل درجه‌ی دوم با مبدأ متفاوت (SDQUAIDS) است. نتایج نشان می‌دهد که کشش درآمدی و کشش قیمتی واردات دارو، هر دو کوچک‌تر از یک بوده و کشش درآمدی بزرگ‌تر از کشش قیمتی است. با برآورد این دو کشش به تفکیک مبادی وارداتی مذکور مشخص شده که کشش درآمدی واردات دارو از دو کشور فرانسه و آلمان بزرگ‌تر از یک است. همچنین کشش قیمتی واردات از تمامی مبادی مورد مطالعه کوچک‌تر از یک است.