اثر کاربرد فاضلاب بر تجمع عناصر سنگین در نیمرخ خاک تحت شرایط گلخانه‌ای - لایسیمتری

نویسندگان

1 فارغ التحصیل کارشناسی‌ارشد، گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا؛

2 دانشیار گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا؛

doi
10.22092/jwra.2013.128830
چکیده

در این تحقیق از فاضلاب خام و تصفیه­شده، تصفیه­ خانه شهر سرکان در کشت سیب­ زمینی و در شرایط لایسیمتری استفاده گردید. لایسیمترها در گلخانه به مدت پنچ ماه ب­طور هفتگی آبیاری شدند و سپس به مدت چهار ماه آزمایش صورت گرفت. در این رابطه یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی (با دو فاکتور و سه تکرار) به اجرا درآمد. تیمارهای آبیاری شامل فاضلاب خام (T1)، فاضلاب تصفیه­ شده (T2)، ترکیب 50 درصد فاضلاب خام و آب معمولی (T3)، ترکیب 50 درصد فاضلاب تصفیه ­شده و آب معمولی (T4) و آب معمولی (T5) بودند. همچنین دو عمق خاک سطحی (0-10 و 10-20 سانتی­متری) نیز در نظر گرفته شد. پس از برداشت محصول، از خاک لایسیمترها به منظور بررسی تجمع عناصر سنگین (کادمیوم، سرب و نیکل) نمونه­برداری گردید. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای آبیاری بر غلظت عناصر سنگین کادمیوم، سرب و نیکل معنی­دار بوده و اثر متقابل عمق خاک و کیفیت آب بر تجمع عناصر سنگین بی­معنی می­باشد. بر اساس این نتایج، بیشترین و کمترین مقدار این عناصر به ترتیب در تیمارهای T1 و T T5 مشاهده گردید. به طور کلی با توجه به میزان تجمع عناصر سنگین در خاک، ترتیب بزرگی تیمارهای آبیاری به صورت  T1> T3> T2> T4> T5بود. همچنین نتایج نشان داد که میزان غلظت عناصر سنگین با افزایش عمق خاک کاهش یافته­اند. بر اساس میزان تجمع عناصر سنگین در خاک، ترتیب بزرگی عناصر به صورت Pb> Ni> Cd  مشاهده گردید.