تاثیر مقادیر مختلف آب خاک بر توسعه ریشه گیاه فلفل قلمی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد؛

2 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد؛

3 دانشجوی کارشناسی ارشدآبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه همدان.

4 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه همدان.

doi
10.22092/jwra.2013.128831
چکیده

تنش آبی و محدود نمودن آب مورد نیاز گیاهان تأثیرات متفاوتی بر مؤلفه­های رشد اندام زیرزمینی گیاه دارد. در این تحقیق، اثرتنش کم آبی بر رشد ریشه گیاه فلفل در مقایسه با روش معمول آبیاری در شرایط گلخانه­ای بررسی شد. تنش کم آبی گیاه فلفل در قالب چهار تیمار آبیاری 40 ، 60 ، 80 و 100 درصد نیاز آبی اعمال گردید. پس از کامل شدن رشد گیاه، نمونه­برداری از ریشه گیاه انجام و برخی شاخص­های ریشه از قبیل وزن تر و خشک ریشه، سطح و حجم ریشه، طول و چگالی طول ریشه و نسبت سطح به وزن تر ریشه برای هر یک از تیمارها اندازه‌گیری و نسبت به تیمار شاهد (100 درصد نیاز آبی) مقایسه گردید. بررسی آماری آزمون چند دامنه­ای دانکن نشان داد مؤلفه­های وزن، حجم، سطح و طول ریشه با افزایش مقدار آب آبیاری، افزایش و با کاهش آب آبیاری تمامی مؤلفه­های فوق کاهش معنی­داری داشتند. به­طوری­که تمامی صفات مورد بررسی در تیمار آبیاری 40 درصد نیاز آبی، بیشترین کاهش را نسبت به تیمار آبیاری شاهد تجربه کرده­اند. از سویی با آن­که در تیمار 80 درصد نیاز آبی، وزن تر ریشه4/7 درصد، وزن خشک ریشه 31 درصد، در تیمار 60 درصد نیار آبی وزن تر و خشک ریشه به­ترتیب 10/5 و 47/7 درصد و در تیمار 40 درصد نیاز آبی وزن تر ریشه 25/7 درصد و وزن خشک ریشه 62/5 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش داشته است. در خصوص حجم و سطح ریشه نیز در تیمار 80 درصد نیاز آبی، 6/9 درصد و 19/8 درصد، در تیمار 60 درصد نیاز آبی، 16/1 درصد و 33/8 درصد و در تیمار 40 درصد نیاز آبی 25/8 درصد و 47/3 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش رخ داده است. نتایج حاصل نشان داد که رشد متوسط ریشه در تیمار شاهد، 80 درصد نیاز آبی ، 60 درصد نیاز آبی و 40 درصد نیاز آبی تا عمق 50، 48، 43 و 39 سانتی­متری به­ترتیب، 0/35، 0/33، 0/3 و 0/27 سانتی­متر در روز بود. مقایسه نتایج هر سه تیمار تنش آبی نشان داد، اعمال تیمار 80 درصد نیاز آبی در مقایسه با دو تیمار دیگر، از نظر نسبت کاهش صفات ریشه مناسب­تر بود. این نتیجه به­معنی صرفه­جویی 19/4 لیتر آب مصرفی بود که از نظر اقتصادی مقرون به صرفه می­باشد. هم‌چنین در همه تیمارها میزان چگالی طولی ریشه با پیشروی در عمق خاک کاهش یافت. به‌عبارت دیگر بیشترین تراکم ریشه­ ها در لایه­های سطحی خاک مشاهده گردید.