ارزیابی تعادل اکوسیستمی در حکمرانی تلفیقی آب و غذا با استفاده از رویکرد بازیگرمدار انطباقی
نویسندگان
1 دانشیار گروه باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران
2 همکار پژوهشی انستیتوی نیوکاسل برای پژوهش در زمینۀ پایداری
3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران
4 استاد گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران ایران
5 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22059/ije.2020.295820.1269چکیده
کاستیهای حکمرانی تکبخشی، لزوم مراجعه به حکمرانی تلفیقی آب و غذا برای دستیابی به توسعۀ پایدار را افزایش داده است. در پژوهش حاضر رویکردی توسعه داده شده است که حکمرانی آب و غذا را بهصورت جامع و با استفاده از اصول حکمرانی پایدار ارزیابی میکند. شکستهای موجود در حوضۀ آبخیز میناب و نبود چارچوب عملی برای ارزیابی و تحلیل حکمرانی جامع آب و غذا پژوهش حاضر را ضروری ساخته است. تدوین اصول حکمرانی پایدار آب و غذا با بهرهگیری از پژوهشهای موجود در زمینۀ حکمرانی پایدار و اهداف توسعۀ پایدار انجام شد. بر این اساس در پژوهش حاضر، در مجموع 12 اصل و 69 شاخص برای حکمرانی پایدار آب و غذا تدوین شد. دادههای پژوهش با استفاده از پرسشنامه و مصاحبۀ حضوری با 40 نفر از بازیگران مؤثر در حکمرانی آب و غذا به دست آمد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد 89/2 درصد از شاخصها وضعیت مطلوب و 11/97 درصد نیز وضعیتی نامطلوب دارند. نمرۀ تعادل اکوسیستمی حکمرانی آب و غذا 56/2 از 5 است و با توجه به نمرۀ 3 به عنوان وضعیت مطلوب، نارساییهای موجود در ساختار کنونی حکمرانی آب و غذا را گوشزد میکند. پژوهش پیش رو چالشهای حکمرانی تلفیقی آب و غذا مانند مشارکت مؤثر ذینفعان و تعادل اکوسیستمی بومسازگان طبیعی را نشان میدهد و به تعادل اکوسیستمی حکمرانی آنها کمک میکند. با توجه به رویکرد ارائهشده، ساختار حکمرانی موجود در مناطق گرم و خشک که وابستگی زیاد به کشاورزی و آب زیرزمینی دارند، از نظر بازیگرمدار و انطباقی بودن قابل ارزیابی است.
