چالش های امنیتی در فضای سایبری ایران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر، استان گلستان، کشور ایران

2 استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، گلستان، ایران

3 3. استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، گلستان، ایران

doi
چکیده

با گسترش روزافزون فناوری‌های دیجیتال و وابستگی فزاینده زیرساخت‌های حیاتی به فضای سایبری، امنیت سایبری به یکی از اولویت‌های اساسی در سطح ملی و بین‌المللی تبدیل شده است. ایران نیز، به‌عنوان یکی از کشورهای در حال توسعه در حوزه فناوری اطلاعات، با چالش‌های پیچیده و چندلایه‌ای در زمینه امنیت سایبری مواجه است. این مقاله به بررسی نظام‌مند چالش‌های اصلی امنیت سایبری در ایران می‌پردازد و تلاش دارد تا با رویکردی تحلیلی، ابعاد مختلف این چالش‌ها را از منظر زیرساختی، حقوقی، فرهنگی و فناورانه مورد واکاوی قرار دهد. مطالعه حاضر نشان می‌دهد که ضعف در هماهنگی نهادی، نبود سیاست‌گذاری جامع، کمبود نیروی انسانی متخصص، تهدیدات فزاینده سایبری از سوی بازیگران دولتی و غیردولتی، و همچنین سطح پایین آگاهی عمومی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده امنیت فضای مجازی ایران هستند. همچنین مشخص شد که در کنار پیشرفت‌های قابل‌توجه در ایجاد مراکز پاسخ‌گویی به حوادث سایبری و تقویت برخی نهادهای نظارتی، هنوز شکاف‌های قابل‌توجهی در مدیریت بحران‌های سایبری، توسعه زیرساخت‌های بومی و تدوین قوانین به‌روز وجود دارد. در پایان، راهکارهایی نظیر تقویت همکاری‌های بین‌نهادی، تدوین چارچوب‌های قانونی جامع، سرمایه‌گذاری در آموزش سایبری، و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مبتنی بر هوش مصنوعی پیشنهاد شده‌اند.