فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مفهوم «قدرت نرم» طی دو دهۀ اخیر به یکی از کانون‌های اصلی در پژوهش‌های علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران تبدیل شد. این مقاله مروری، با هدف ترسیم تصویری جامع از مسیر تحول این حوزه، بر پایۀ تحلیل نظام‌مند بیش از پنجاه مقالۀ علمی منتشرشده بین سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۳ به واکاوی سیر تاریخی، حوزه‌های موضوعی، رویکردهای نظری و شکاف‌های موجود در مطالعات قدرت نرم می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که پژوهش‌های اولیه در ایران عمدتاً تحت تأثیر نظریۀ جوزف نای متمرکز بر تعریف و تبیین مفهومی بوده‌اند، در حالی که طی یک دهۀ اخیر، گرایش به بومی‌سازی و تحلیل مصادیق فرهنگی، ادبی، آموزشی و رسانه‌ای افزایش یافته است. با وجود گسترش دامنۀ موضوعی، بررسی انتقادی مقاله‌ها حاکی از غلبۀ رویکردهای توصیفی، ضعف در روش‌های کمی، و فقدان چارچوب‌های تحلیلی بومی است. شکاف‌های اصلی پژوهشی شامل فقدان نظریۀ ایرانی قدرت نرم، ناپیوستگی میان تولید علمی و سیاست‌گذاری فرهنگی و کم‌توجهی به فرهنگ معاصر، زبان و ادبیات فارسی و فضای مجازی است. مقاله در پایان مسیرهای پژوهشی آینده را در پنج محور پیشنهاد می‌کند: نظریه‌پردازی بومی، توسعۀ شاخص‌های تجربی، تمرکز بر صنایع فرهنگی و رسانه‌های نوین، تحلیل تطبیقی منطقه‌ای، و تلفیق میان‌رشته‌ای داده‌محور. این یافته‌ها می‌تواند نقشۀ راهی برای گذار از تکرار نظریه‌های ترجمه‌ای به تولید دانش بومی و کاربردی در حوزۀ قدرت نرم ایران باشد.