آبیاری دقیق و تأثیر آن بر کارآیی مصرف آب در باغهای زردآلو

نویسندگان

1 دکترای آبیاری، رئیس گروه آب و خاک و صنایع دفتر ارزیابی عملکرد وزارت جهاد کشاورزی؛

2 استادیار پژوهش، دیسیپلین آبیاری و زهکشی، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی؛

doi
10.22092/jwra.2013.128809
چکیده

      تعیین تبخیر - تعرق واقعی عاملی مهم در آبیاری دقیق، برنامه ریزی آبیاری و بهره وری آب به حساب می آید. این پژوهش به منظور بررسی اثر الگوی روش محاسبه تبخیر - تعرق گیاهی بر برنامه ریزی آبیاری و آب مصرفی درختان زردآلو (رقم آیباتان) بر اساس داده‌های هواشناسی روزانه در مقایسه با داده‌های بلند مدت انجام شد. طرح به مدت دو سال در منطقه کرج در قالب بلوک های کامل تصادفی با سه تیمار(1I، 2I و 3I) و سه بلوک در چهار تکرار اجرا شد. تبخیر ‌- تعرق در تیمار اول (1I) بر مبنای داده‌های روزانه هواشناسی اندازه گیری شده با استفاده از دستگاه هواشناسی METOSµ، در تیمار دوم (2I) بر مبنای داده های بلند مدت هواشناسی (دوره 10 ساله) و تیمار سوم به عنوان شاهد (3I) تعیین شد. میزان کارآیی مصرف آب در تیمار 1I برابر 3/33 کیلوگرم بر مترمکعب آب مصرفی بدست آمد که در تیمار های 2I و 3I به ترتیب 1/99 و 1/29 حاصل شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تفاوت معنی‌داری در سطح یک درصد بین تیمار‌ها و بلوک‌های مختلف از نظر میزان عملکرد و کارآیی مصرف آب وجود دارد. همچنین، مقایسه میانگین های عملکرد و کارآیی مصرف آب که با استفاده از آزمون دانکن، نشان داد بین میزان عملکرد و کارآیی مصرف آب در تیمار 1I با دو تیمار دیگر تفاوت معنی‌داری در سطح یک درصد وجود دارد. همچنین، نتایج نمایانگر آن است در سیستم آبیاری قطره ای حداکثر عملکرد درخت زردآلو در شرایطی حاصل می‌شود که نیاز آبی محصول بر اساس اطلاعات روزانه برآورد شود و موجب افزایش عملکرد و کارآیی مصرف آب به ترتیب  13 و 67 درصد نسبت به آمار بلند‌مدت می شود. ضرورت برنامه ریزی برای کاربرد داده های واقعی هواشناسی روزانه در مدیریت آبیاری توصیه و نتیجه گیری شد.