برآورد رواناب حاصل از ذوب برف با استفاده از مدل SRM (مطالعه موردی: حوضه آبریز سهزاب)

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه تبریز

2 کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز

3 استاد آب و هواشناسی دانشگاه تبریز

doi
10.22034/gp.2020.10542
چکیده

خایر برفی حوضه‌های کوهستانی از منابع آبی مهم کشور محسوب می­شوند که شناخت دقیق کمیت این منابع به لحاظ ارزش روزافزون آب شیرین و هم به دلیل بهره‌برداری بهینه از منابع آب ضروری است. در این پژوهش از تصاویر سطح برف MODIS (MOD 10 A2)و تغییرات سطح پوشش برف در سال 90- 1389 برای شبیه‌سازی رواناب حاصل از ذوب برف در حوضه آبریز سهزاب (از زیر حوضه­های قسمت جنوبی سبلان) با به‌کارگیری مدل SRM، استفاده شد. ارزیابی مدل SRM با استفاده از دو شاخص ضریب همبستگی و تفاضل حجمی به ترتیب برابر با 81 و 3/2 درصد می­باشد. شاخص ضریب همبستگی ازنظر قابل‌قبول بودن بستگی به کیفیت داده‌ها دارد و ممکن است با داشتن داده‌های کافی مقدار 85% هم قابل‌قبول نباشد ولی در حوضه‌ای با داده‌های کم و بی­کیفیت مقادیر پایین­تر هم قابل‌قبول می­باشند. با توجه به کمبود داده­های هواشناسی و زمینی در حوضه آبریز سهزاب، نتیجه به‌دست‌آمده برای حوضه مذکور قابل‌قبول می­باشد. استفاده از مدل­های هیدرولوژیکی و تصاویر ماهواره­ای به همراه داده­های زمینی قوی می­توانند به‌عنوان ابزاری برای برنامه­ریزی و مدیریت منابع آب مخصوصاٌ در حوضه­هایی که ذوب برف یکی از فاکتورهای ایجاد رواناب است، مورداستفاده قرار گیرد.