ارزیابی عملکرد الگوریتم های بارش ماهواره ای PERSIANN و PERSIANN-CDR و بررسی تأثیر ناهمواری ها بر آن (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبریز حله)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای منابع آب دانشکدۀ مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز
2 استاد گروه هیدرولوژی و منابع آب دانشکدۀ مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز
3 استادیار گروه هیدرولوژی و منابع آب دانشکدۀ مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
10.22059/ije.2020.299034.1301چکیده
تحقیق حاضر با هدف ارزیابی عملکرد الگوریتمهای بارش ماهوارهای PERSIANN و PERSIANN-CDR در برآورد عمق بارش حوضۀ آبریز حله انجام شده و تأثیر ناهمواریها بر عملکرد الگوریتم بارش ماهوارهای بررسی شد. بنابراین، دادههای بارش ماهوارهای، با تفکیک مکانی 25/0 درجه در طول و عرض جغرافیایی، طی سالهای 2003 تا 2016 با دادههای 114 ایستگاه بارانسنجی مقایسه شد. نتایج نشان داد الگوریتم PERSIANN در همۀ مقیاسهای زمانی و مکانی، ضمن کمبرآورد کردن عمق بارش، دقت کمی نیز دارد. در مقابل، الگوریتم PERSIANN-CDR دقت بیشتری دارد. با اینوجود، عملکرد الگوریتم تعدیلیافته در مقیاس روزانه نیز قابل قبول نیست. ضریب تبیین الگوریتم تعدیلیافته در مقیاس سلولی و در مقیاسهای ماهانه و سالانه بهترتیب 7588/0 و 9446/0 به دست آمد. منحنیهای شدت– مدتـ فراوانی سه نوع منبع داده را نشان میدهد. هر دو الگوریتم در دورۀ بازگشتهای مختلف و در مدتهای مختلف، مقادیر بارش را کمتر از مقادیر مشاهداتی برآورد میکند. نتایج نشان میدهد بین عملکرد الگوریتمهای بارش ماهوارهای و ارتفاع و شیب همبستگی وجود دارد، بهطوری که در هر دو الگوریتم مقدار RMSE، از نقاط کمارتفاع، به سمت مناطق مرتفع، افزایش مییابد. همچنین، نتایج تحقیق حاضر نشان میدهد ارتفاع نسبت به شیب نسبی تأثیر بیشتری بر عملکرد الگوریتمهای بارش ماهوارهای PERSIANN و PERSIANN-CDR دارد. از اینرو، توصیه میشود با توجه به ناهمواریهای موجود در ایران، در استفاده از الگوریتمهای بارش ماهوارهای PERSIANN و PERSIANN-CDR برای تخمین بارش در مناطق مرتفع احتیاط بیشتری صورت گیرد.