ارزیابی شاخص‌های کمی ماهواره‌ای در تعیین سطح پهنه های آبی با استفاده از سنجنده های ماهواره ای (مطالعه موردی: تالاب زریبار استان کردستان)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشتۀ مهندسی منابع طبیعی، ارزیابی و آمایش سرزمین، کارشناس مؤسسۀ تحقیقات آب، پژوهشکدۀ مطالعات و تحقیقات منابع آب، تهران

2 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود

3 استاد گروه محیط زیست، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

doi
10.22059/ije.2020.295355.1267
چکیده

بررسی آب‏های سطحی و تعیین گسترش مکانی آنها اهمیت زیادی برای درک چرخۀ هیدرولوژی و مدیریت منابع آب دارد. در حال حاضر، سنجش از دور به رویکردی متداول در پایش منابع آب سطحی تبدیل شده است. هدف اصلی تحقیق حاضر، تعیین بهترین شاخص ماهواره‏ای برای استخراج مساحت تالاب زریبار با استفاده از تصاویر ماهواره‏ای Landsat5,7,8 است. مساحت تالاب با استفاده از روش طبقه‌بندی نظارت‌شده حداکثر احتمال بین سال‌های 1385 تا 1395 محاسبه و این روش به عنوان روش مبنا در تعیین بهترین شاخص در نظر گرفته شده است. شاخص‏های NDVI، NDWI، MNDWI، SWI، AWEI و WRI به عنوان متداول‌ترین شاخص‏ها در تعیین پهنه‌های آبی مقایسه شده‌اند که مقادیر هریک از شاخص‏ها در تصاویر گرفته‌شده محاسبه شده و مقادیر آستانۀ شاخص‏ها در هر تصویر تعیین و در نهایت، با استفاده از روش مبنا صحت‌سنجی شده است. در این میان، شاخص‏های MNDWI و AWEIو SWI در مقایسه با روش مبنا با مقادیر همبستگی به‌ترتیب معادل 76/0، 76/0 و 74/0 و RMSE به‌ترتیب برای هر شاخص معادل 80/108، 30/111 و 80/113هکتار و همچنین مقادیر خطای MAE معادل 63/84، 28/94 و 30/87 هکتار، بهترین شاخص‏ها در تعیین مساحت تالاب هستند. استفاده از شاخص‏های تعیین‌شده با توجه به سهولت و سرعت انجام محاسبات، امکان ایجاد سری زمانی تغییرات مساحت تالاب به منظور مدیریت بهینۀ این پهنۀ آبی را فراهم می‌آورد.