مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر تنظیم هیجان و طرحوارهدرمانی بر سبکهای مقابلهای در دانشآموزان با اختلال سوگ ناشی از کووید ۱۹
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 دانشیار، مرکز پیوند و بیماری های وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران
4 استاد ممتاز، گروه سنجش و اندازه گیری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
doi
چکیده
سوگ نابهنجار در نوجوانان اثرات زیادی دارد که منجر به افزایش مشکلات روانشناختی آنها در آینده خواهد شد. سوگ ناشی از کرونا نیز پیچیدگی آن را بیشتر کرده و نیاز به مداخله دارد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر تنظیم هیجان و طرحوارهدرمانی بر سبکهای مقابلهای دانشآموزان با اختلال سوگ ناشی از کرونا انجام شد. در این پژوهش جامعه آماری دانشآموزان مقطع متوسطه اول و دوم با اختلال سوگ ناشی از کرونا در شهر یزد در سال ۱۴۰۰ و 1401 بودند. نمونه نیز شامل ۴۵ نفر (۱۵ نفر گروه آزمایش با روش درمانی مبتنی بر تنظیم هیجان، ۱۵ نفر با روش طرحوارهدرمانی، ۱۵ نفر گروه کنترل) بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش حاضر نیز پرسشنامه راهبردهای مقابله با استرس (1) بود. طرح پژوهش نیمه تجربی بوده و افراد گروه نمونه به صورت تصادفی در جلسات درمانی مبتنی بر تنظیم هیجان و طرحوارهدرمانی قرار گرفتند. مداخله طرحوارهدرمانی بر اساس طرحواره درمانی یانگ طی 1۰ جلسه متوالی یک ساعته به صورت گروهی بر روی گروه آزمایش اول اجرا شد. مداخله درمانی مبتنی بر تنظیم هیجان نیز شامل ۸ جلسه مداخله مبتنی بر تنظیم هیجان برگرفته از مدل گراس بود که طی جلسات 90 دقیقهای و در طی ۴ هفته متوالی به شیوه گروهی بر روی گروه آزمایش دوم اجرا شد. برای تحلیل دادهها از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی بنفرونی استفاده شد. یافتهها نشان دادند، هر دو روش درمان مبتنی بر تنظیم هیجان و طرحواره درمانی بر سبک مقابله هیجان مدار و اجتنابی در گروه نمونه اثربخش بوده و میزان اثربخشی نیز تفاوت معنادار با یکدیگر ندارد. هم چنین هر دو رویکرد درمانی بر سبک مقابله مسئله مدار اثربخش نبود. بنابراین لازم است این روشهای درمانی برای کاهش آسیبها و نشانگان سوگ نابهنجار با تمرکز بر سبک مقابله افراد مورد استفاده قرار گیرد.