تابآوری در برابر جنگ شناختی؛ بازتعریف نقش آموزش تفکر انتقادی بهعنوان سپر دفاعی دانشجویان در عصر اطلاعات
نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی، دانشگاه امام حسین(ع)
doi
چکیده
در عصر دیجیتال، جنگ شناختی به شکل گستردهای از طریق ابزارهایی مانند اخبار جعلی، پروپاگاندا و دستکاری الگوریتمی، افکار و احساسات دانشجویان را هدف قرار داده است. دانشجویان، بهعنوان کاربران فعال فضای مجازی و مصرفکنندگان محتوای آموزشی-رسانهای، در معرض آسیبهای شناختی و هیجانی ناشی از جنگ شناختی قرار دارند. نبود تابآوری کافی در برابر این تهدیدها، نهتنها عملکرد تحصیلی بلکه سلامت روانی و مشارکت اجتماعی آنان را مختل میکند. این پژوهش با تمرکز بر نقش تفکر انتقادی بهعنوان سپر دفاعی، به بررسی راهکارهای تقویت تابآوری دانشجویان در مواجهه با جنگ شناختی میپردازد. هدف این مطالعه، واکاوی تجربههای زیسته دانشجویان از مواجهه با جنگ شناختی و تبیین نقش آموزش تفکر انتقادی در ایجاد تابآوری است. پژوهش با روش پدیدارشناسی تفسیری و استفاده از مصاحبههای نیمه ساختاریافته با 15 فارغالتحصیل کارشناسی دانشگاههای دولتی انجام شد. دادهها بر اساس تجربههای فردی شرکتکنندگان گردآوری و با رویکرد دیکلمن و همکاران تحلیل شدند. فرآیند کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی صورت گرفت و از نرمافزار MAXQDA برای سازماندهی دادهها استفاده شد. یافتهها نشان داد دانشجویانی که از مهارتهای تفکر انتقادی بهره میگیرند، تابآوری بیشتری در برابر اطلاعات دستکاریشده دارند. نتایج این پژوهش بر ضرورت ادغام آموزش تفکر انتقادی در برنامههای درسی دانشگاهها تأکید دارد.
