فراترکیب نظام‌مند عوامل تأثیرگذار بر شادی دانشجویی

نویسندگان

1 دانشیار مدیریت رفتاری ،گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22108/ppls.2026.142544.2560
چکیده

این مطالعه با هدف فراترکیب و اولویت‌بندی عوامل موثر بر شادی دانشجویان انجام شد. این مطالعه با رویکردی کیفی و با استفاده از روش فراترکیب تفسیری، به طور جامع 156 مقالۀ علمی و پژوهشی فارسی و لاتین منتشرشده طی سال‌های 1380 تا 1402 و 2000 تا 2023 را بررسی کرد. یافته‌ها نشان داد شادی دانشجویی تحت تأثیر چهار بُعد اصلی قرار دارد: درونی-فردی (شامل عوامل شخصیتی و روان‌شناختی، معنوی و مذهبی، و جمعیت‌شناختی)، بیرونی-اجتماعی (شامل روابط و سرمایۀ اجتماعی، و عوامل فناروانه و رسانه‌ای)، ساختاری-محیطی (شامل عوامل تحصیلی و آموزشی، اقتصادی و شغلی، و محیطی و سکونتی)، و سلامت و سبک زندگی (شامل عوامل سبک زندگی و مقابله‌ای، و سلامت و به‌زیستی). اولویت‌بندی عوامل نشان داد در مقاله‌های فارسی و لاتین، عوامل شخصیتی و روان‌شناختی بیشترین تکرار را داشتند. در مقاله‌های فارسی، روابط و سرمایۀ اجتماعی در رتبۀ دوم قرار گرفت، در حالی که در مقاله‌های لاتین، عوامل تحصیلی و آموزشی این جایگاه را داشتند. این تفاوت‌ها می‌تواند نشان‌دهندۀ تأثیر زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی متفاوت بر شادکامی دانشجویان باشد. نتایج این پژوهش ضرورت اتخاذ رویکردی چندبُعدی و فرهنگ‌محور در ارتقای به‌زیستی دانشجویان را برجسته می‌کند و می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های آتی در راستای بهبود کیفیت زندگی دانشجویان فراهم کند.