تحلیل بازنمایی رسانه ای مناسبات جمهوری اسلامی ایران و جبهه مقاومت (با تاکید بر تحلیل محتوای اخبار بی بی سی فارسی و ایران اینترنشنال1398-1401ه.ش)
نویسندگان
1 استادیار، گروه فلسفه سیاسی، پژوهشکده اندیشه سیاسی، انقلاب و تمدن اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی، تهران، ایران
doi
چکیده
پژوهش حاضر به تحلیل بازنمایی جبههی مقاومت در رسانههای فارسیزبان بیگانه پرداخته است. بدین منظور، دو رسانهی ایران اینترنشنال و بیبیسی فارسی در دو پلتفرم اینستاگرام و توییتر طی سالهای 1398 تا 1401 ه.ش بررسی شدهاند. مسئلهی اصلی پژوهش، کشف استراتژیهای گفتاری و مضامین بهکاررفته در این رسانهها علیه منافع جمهوری اسلامی ایران بود. برای این منظور، از چارچوب تحلیل تاریخی-گفتمانی روث ووداک استفاده شد. تأکید این چارچوب بر دو مفهوم محوری "استراتژی" و "مضمون" است. در سطح استراتژیهای گفتمانی، پنج استراتژی "نامگذاری"، "حمل"، "استدلالورزی"، "چشماندازسازی" و "تشدید/تضعیف" در محتوای هر دو رسانه قابل تشخیص بود. همچنین پنج مضمون اصلی در بازنمایی سیاست منطقه ای ایران، شناسایی شد: "مالی-اقتصادی"، "امنیتی-راهبردی"، "صلح و همکاریهای منطقهای"، "حقوقی-قضایی" و "هنجاری-انسانی". یافته های پژوهش موید آن است که این دو رسانه با استفاده از استراتژی ها و مضامین یاده شده و ذیل ابرراهبرد مشروعیتزدایی، چهار راهبرد ذیل را پیش برده اند: نخست، مرجعیتزدایی از طریق نمایش ضعف نهادی و غیریتسازی از حاکمیت. دوم، ارزیابی اخلاقی از طریق انسانیتزدایی و کتمان نفرت عمومی از اسرائیل. سوم، عقلانیسازی از طریق القای انزوای منطقهای و شکاف مردم و حاکمیت. چهارم، اسطورهپردازی از طریق الگودهی حملات نظامی و عملیات روانی. نوآوری پژوهش در تلفیق چارچوب تحلیل گفتمانی ووداک با الگوی مشروعیتزدایی ون لیون است. کاربست این چارچوب در تحلیل تطبیقی دو رسانه و دو پلتفرم متفاوت، با حجم بالای دادههای متنی، وجه دیگر نوآوری پژوهش به شمار میرود.
