فضای شهروندمدار، رویکردی نوین در تحقق توسعۀ پایدار شهری (مطالعۀ موردی: شهر تهران)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی
2 دکتری جغرافیا، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
3 دکتری مدیریت، دانشگاه تربیت مدرس
4 دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
5 دکتری جغرافیای انسانی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22059/jurbangeo.2016.60642چکیده
تطور مفهوم فضا در دهههای گذشته و ایجاد درک مشترک از اینکه فضا یک سازۀ اجتماعی و اجتماع نیز یک سازۀ فضایی است، از یک سو و در نظر گرفتن حقوق شهروندان بهمثابۀ اساس برنامهریزیهای اجتماعی در گفتمانهای شهروندی از سوی دیگر، اساس نظری تبلور فضای شهروندمدار است. مفهومی که شناخت ابعاد و نحوۀ عینیت یافتن آن موضوع بسیاری از پژوهشها، برنامهریزیها و طرحهای شهری در چند سال اخیر بوده است. این پژوهش به دنبال بررسی و شناخت فضا، شهروندی و فضای شهروندمدار و تجزیه و تحلیل وضعیت فضای شهر تهران بر اساس شناخت است. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و اساس آن مبتنی بر مدل CSI یا شاخص رضایت شهروندان از طریق مطالعۀ میدانی (384 پرسشنامه) و بهرهگیری از روشهای آماری کایاسکوئر،T-test تکنمونهای، ضریب همبستگی اسپیرمن و... در محیط نرمافزار SPSSاست. نتایج نشان میدهد که شاخصهای CSI در شهر تهران در وضعیت نامطلوب و نسبتاً مطلوب قرار دارد و شهروندان از فضای شهر تهران رضایتی کمتر از حد متوسط داشتهاند. نتایج نشاندهندۀ دوری و فاصلۀ فضای شهر تهران از ابعاد و شاخصهای فضای شهروندمدار بهمثابۀ مهمترین حلقۀ مفقودۀ نظام برنامهریزی شهری تهران است که این امر میتواند هشداری برای بروز آسیبهای اجتماعی – فضایی باشد و ضروری است از هم اکنون چارهای برای حل آن اندیشیده شود.
