ارزیابی توزیع عمقی آلودگی میکروبی در مخازن (مطالعۀ موردی: سد سبلان)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی محیط زیست، دانشکدۀ محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران‌

2 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه بجنورد، بجنورد‌

3 دکترای تخصصی علوم و مهندسی آب، دانشگاه ارومیه، ارومیه‌

doi
10.22059/ije.2020.290566.1221
چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی ارتباط کلیفرم کل (TC) و کلیفرم مدفوعی (FC) با پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب در اعماق مختلف مخزن سد سبلان در شرایط لایه‏بندی حرارتی تابستانه است. به این منظور، نمونه‏برداری از اعماق مختلف سد در ماه‏های خرداد، تیر و مرداد که سد در شرایط لایه‏بندی شدید حرارتی بود، انجام شد. سپس، در هر نمونه پارامترهای pH، TC، FC، هدایت الکتریکی (EC)، فشار (P)، فسفر کل (TP)، کل جامدات محلول (TDS)، اکسیژن محلول (DO) و دمای آب (T) اندازه‏گیری شد. نتایج بررسی‏های اولیه نشان داد با افزایش عمق در ستون آب پارامترهای pH، DO و T کاهش یافته و از طرف دیگر EC، TDS و TP افزایش می‏یابند. نتایج به‌دست‌آمده از روش‏های تحلیل آماری چندمتغیره مانند خوشه‏بندی، همبستگی زوجی و رگرسیون چندمتغیره خطی بیانگر تأثیرپذیری TC و FC از تغییرات P و TDS بود. از طرفی، با حرکت از سطح به سمت کف مخزن سد، پراکنش کلیفرم‏ها کاهش یافت، که افزایش و کاهش کلیفرم به‏صورت نامتوازن است و نمی‏توان الگوی خاصی برای پراکنش آنها در نظر گرفت. با توجه به آنالیز روابط به‌دست‏آمده مشخص شد 58 درصد از تغییرات TC و 59 درصد از تغییرات FC در صورت اطلاع از مقادیر TDS و P، قابل پیش‏بینی هستند. همچنین، نتایج تحقیق حاضر مشخص کرد که FC و TC با T، Do و pH رابطۀ مستقیم دارند و رابطۀ آنها با EC، TDS و P ‌معکوس است.