فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه دم­شیر با نام علمی Leonurus cardiaca از خانواده Lamiaceae (نعناعیان) و زیر خانواده Lamioideae تنها گونه موجود از جنس Leonurus در ایران است. وجود ترکیبات مختلفی چون فلاونوئیدها، ایریدوئیدها، تری­ترپن­ها، تانن­ها، استرول­ها، کاروتنوئیدها خواصی چون درمان بیماری­های قلب و معده و اختلالات عصبی را برای این گیاه به همراه دارد. در این تحقیق نشانگر مولکولی RAPD برای بررسی تنوع ژنتیکی ژرم­پلاسم 47 نمونه گیاهی از 6 جمعیت وحشی جمع­آوری شده گیاه دارویی دم­شیر در ایران مورد استفاده قرار گرفت. تعداد 60 آغازگر تصادفی در انجام واکنش PCR روی DNA­ ژنومی استخراج شده از برگ آزمایش شد که 28 آغازگر نوارهای چند شکلی تولید نمودند و در کل 364 نوار DNA بدست آمد که تعداد 325 نوار چند شکل بودند. تجزیه کلاستر ژنوتیپ‌ها بر اساس ضریب تشابه دایس و به روش UPGMA انجام گرفت. میزان حداقل تشابه ژنتیکی در این تحقیق 08/0 بین نمونه­های درگز 1 و ساری 5 و حداکثر آن بین نمونه­های ساری 7 و ساری 3 معادل 87/0 بدست آمد. در تجزیه کلاستر ژنوتیپ‌ها در فاصله 20 دو کلاستر اصلی ایجاد شد که یکی از آن‌ها شامل نمونه­های درگز و کلاستر دیگر شامل نمونه­های خوانسار، کرمان، سراب، طالقان و ساری بود. بررسی تنوع درون جمعیت­ها با استفاده از میانگین تنوع ژنتیکی نی و شاخص اطلاعاتی شانون نشان داد تنوع ژنتیکی در درون جمعیت سراب و طالقان (10/0= ,h 15/0= I) نسبت به سایر جمعیت­ها، بیشترین و در جمعیت ساری (05/0 = h ,08/0 = I) کم‌ترین بوده است. تلاقی ژنوتیپ­های جمعیت درگز با دیگر جمعیت­ها با توجه به فاصله ژنتیکی تعیین شده در این مطالعه می­تواند گزینه مناسبی برای تولید هیبریدهایی با عملکردهای مورد نظر باشد.