مدلسازی روابط فضایی عوامل مؤثر در استقرار مراکز مالی و اعتباری موجود در شهر تهران با رگرسیون وزنی جغرافیایی
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری، سنجش از دور و سامانة اطلاعات جغرافیایی دانشگاه تهران
3 استادیار دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jurbangeo.2016.59161چکیده
بحث رقابت در خصوص بازدهی فعالیتهای اقتصادی موجود در فضای شهری توجه به مکان استقرار این فعالیتها را در خدماترسانی به شهروندان بیش از پیش ضروری کرده است. در این بین مراکز مالی و اعتباری، بهویژه بانکها را میتوان یکی از مهمترین فعالیتهای اقتصادی دانست. عوامل گوناگونی در شناسایی مکان بهینة استقرار این فعالیتها دخالت دارد که موجب پیچیدگی در تصمیمگیریهای مکانی میشود و مدلسازی روابط فضایی عوامل مؤثر را ضروری میکند. رگرسیون وزنی جغرافیایی با مدلسازی روابط فضایی بین مجموعهای از متغیرها امکان پیشبینی مقادیر متغیرهای نامعلوم و فهم بهتر عوامل تأثیرگذار بر متغیر را میدهد. در این تحقیق سعی شد تا با مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی روابط فضایی عوامل مؤثر در استقرار مراکز مالی و اعتباری مدلسازی و مکان بهینة استقرار این مراکز در شهر تهران پیشبینی شود. در این تحقیق از متغیرهای مراکز آموزشی و فرهنگی، اداری، تفریحی، بهداشتی و درمانی، اقتصادی و تجاری، ترافیکی، حمل و نقلی و جمعیتی به عنوان متغیر مستقل و از وضعیت فعلی شعب مراکز مالی و اعتباری به عنوان متغیر وابسته در مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی استفاده شد. همچنین، بهمنظور پیبردن به دقت و اهمیت رگرسیون وزنی جغرافیایی، خروجی حاصل از این مدل ارزیابی شده است. نتایج، بیانگر دقت بالای این روش در شناسایی مکان بهینة استقرار مراکز مالی و اعتباری است. نتایج نشاندهندة آن است که مدل مورد نظر با R2 برابر با 8883/0 و R2 تعدیلشدة برابر با 8841/0 دارای دقت قابلقبولی در مدلسازی روابط فضایی عوامل مؤثر در استقرار مراکز مالی و اعتباریاست. همچنین، خودهمبستگی برآوردشده روی مقادیر باقیمانده و حاصل از مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی با استفاده از آمارة موران I (Moranʼs I) نیز از عدم خودهمبستگی معنادار حکایت میکند.