طراحی سامانۀ پشتیبان تصمیم مبتنی بر شبکه، به منظور بهبود کمیت و کیفیت آب در حوضۀ آبخیز بنکوه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشیار گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانشیار گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22059/ije.2019.277816.1070چکیده
هدف از تحقیق حاضر، طراحی و توسعۀ نسخۀ اولیۀ نوعی سامانۀ پشتیبان تصمیم (DSS) مبتنی بر شبکه، برای معرفی بهتر ویژگیهای آبخیز و مشکلات آن در یک قالب سیستمی و معرفی راه حلها و انتخاب بهترین اقدامات مدیریتی بهمنظور بهبود کمیت و کیفیت آب آبخیز بنکوه واقع در حوضۀ رودخانۀ حبلهرود است. در تحقیق حاضر، پس از شناسایی مجموعه اقدامات مدیریتی، آثار احتمالی اجرای آنها با کمک شبیهسازی مدلهای هیدرولوژیکی، فرسایش، اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیک پیشبینی شدند. برای مدیریت دادهها و ایجاد پایگاه دادهای از محیط MySQL استفاده شد. به منظور ایجاد پایگاه مدل و تحلیل تصمیمگیری چندمعیاره زبان برنامهنویسی PHP به کار گرفته شد. در این سامانۀ پشتیبان تصمیم، برای اولویتبندی اقدامات مدیریتی روشهای SAW و TOPSIS به کار رفتهاند. برای توسعۀ واسط کاربر گرافیکی از زبان HTML استفاده شد. سامانۀ توسعه دادهشده قادر است پس از معرفی اجمالی ویژگیهای حوضه در قالب رویکرد DPSIR، به ارائۀ ساختار مشکلات بپردازد و روابط علی و معلولی بین متغیرهای سامانه را در قالب مدل مفهومی نمایش داده و سپس، مجموعهای از راه حلهای مبتنی بر پوشش گیاهی را همراه با پراکنش مکانی آنها به تصمیمگیرندگان ارائه دهد. پس از آن، با مدلسازی آثار احتمالی راه حلهای پیشنهادی به پیشبینی و نمایش تأثیرات مختلف آنها، به تفکیک شاخصهای ارزیابی آثار بپردازد. در نهایت، پس از نسبت دادن وزنهای مختلف برای شاخصهای ارزیابی توسط کاربر، نتایج بهدستآمده از اولویتبندی اقدامات مدیریتی را با استفاده از روشهای تصمیمگیری چندمعیاره برای کاربران بهصورت ترسیمی ارائه دهد. بررسیهای فنی در خصوص ارزیابی ویژگیهایی مانند کاربرپسند بودن، میزان سادگی رابط کاربر، میزان ارتباط اجزای بهکاررفته در سامانه با نگرانیها و اولویت کاربران و... در مطالعات تکمیلی میتواند به ارائۀ نسخۀ نهایی این سامانه منجر شود.