تعیین تنوع ژنتیکی مورفوتیپ های گندم وحشی Triticum boeoticum ایران بر اساس تنوع آللی مکان‌های ژنی Glu-1A و Glu-3A

doi
10.22103/jab.2013.1189
چکیده

تنوع ژنتیکی تعدادی از مورفوتیپ‌های گندم وحشی Triticum boeoticum کلکسیون بانک ژن ملی گیاهی ایران، بر اساس تنوع آللی مکان‌های ژنی Glu-1A و Glu-3A با استفاده از الکتروفورز SDS-PAGE پروتئین‌های گلوتنین بذر مورد بررسی قرار گرفت. تنوع آللی بسیار گسترده‌ای در بین مورفوتیپ‌های آزمایش شده مشاهده شد. در محدوده مکان ژنی Glu-1A در مجموع 8 الگوی باندی با 10 آلل و در محدوده مکان ژنی Glu-3A نیز 25 الگوی باندی با 13 آلل مشخص گردید. توزیع برخی آلل­ها در یک محدوده جغرافیایی مشخص مشاهده گردید و ژرم پلاسم جمع‌آوری شده از دو استان آذربایجان شرقی و غربی بیشترین تعداد آلل‌های مشاهده شده را به خود اختصاص داد. بر اساس تجزیه خوشه­ای، مورفوتیپ­های مورد آزمایش از جمعیت Triticum boeoticum ایران به تفکیک منطقه پراکنش، به سه گروه تقسیم گردیدند. نمونه­های جمع‌آوری شده از استان‌های آذربایجان غربی، لرستان، ایلام، کرمانشاه و کردستان در گروه اول، نمونه­های جمع­آوری شده از آذربایجان شرقی و فارس در گروه دوم و نمونه­های جمع‌آوری شده از استان زنجان در گروه سوم قرار گرفتند. با توجه به آن که تحقیقات بهنژادی گیاهی نیازمند وجود تنوع می­باشد، میزان بالای تنوع ژنتیکی مشاهده شده در مکان­های ژنی Glu-1A و Glu-3A در مورفوتیپ‌های وحشی Triticum boeoticum ایران، این ژرم‌پلاسم را بعنوان منبعی ارزشمند برای استفاده در برنامه‌های اصلاحی گندم جهت بهبود کیفیت نانوائی و سایر صفات ارزشمند زراعی مطرح می‌نماید.