فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف اصلی از تحقیق حاضر، تعیین توزیع غلظت فلوراید در محدودۀ نیمۀ شمالی آنومالی‌دار رودخانۀ زنگمار است، که بررسی بدنه‏های آبی، خاک و سنگ‏های ناحیه، مناطق آنومالی‌دار، تعیین منبع و منشأ آنومالی فلوراید در منطقۀ مطالعه‌شده را در پی داشته است. به این منظور، در اردیبهشت 1397 از آب‏های چاه، چشمه، قنات و آب‏های سطحی محدودۀ 51 نمونۀ آبی و 101 نمونۀ خاک و سنگ، اخذ و مطالعه شد. نتایج تحقیق حاضر نشان می‏دهد براساس آنالیز نمونه‏ها، در بیشتر موارد بیشینۀ میزان فلوراید در آب‌های سطحی، چاه‌ها، چشمه‌ها و قنات‌ها به‌ترتیب 22/5، 3/3، 45/2 و 6/1 میلی‌گرم بر لیتر است. بر این اساس، به‌ترتیب از آب سطحی به سمت چاه، چشمه و قنات از مقدار متوسط فلوراید کاسته می‏شود. این مطلب می‌تواند بیان‌کنندۀ تأثیر فرایندهای سطحی یعنی هوازدگی سنگ‌های سطحی بر مقادیر فلوراید منابع آبی باشد. مقادیر فلوراید در سنگ و خاک‏های منطقه‏‏ از کمتر از 1 میلی‏گرم بر لیتر برای کمپلکس‌های دگرگونی، رسوبات شیلی، نهشته‌های کربناته تا واحدهایی با مقادیر بیشتر از 5/1 میلی‏گرم بر لیتر شامل کمپلکس‌های بازالتی و رسوبات سخت‏نشدۀ عهد حاضر متغیر است. به‌رغم تأثیر زیاد سازندهای زمین‏شناسی و خاک‏های مرتبط در تغذیۀ فلوراید به آب‏های ناحیه، انتقال فلوراید از شرق ترکیه (حوالی آتشفشان آرارات) توسط رودخانه‏های ساری‏سو و زنگمار نیز به عنوان یک منبع مهم تغذیه به شمار می‏آید.