استفاده از الگوریتم جهش قورباغه و سیستم اطلاعات مکانی برای کمک به بهرهبرداری بهینه از مخزن سد (مطالعۀ موردی: مخزن سد درودزن)
نویسندگان
1 استادیار دانشکدۀ مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکدۀ عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
doi
10.22059/ije.2019.285801.1165چکیده
منابع آب شیرین در جهان محدود است و بهرهبرداری از آن در درازمدت موجب کمآبی یا بیآبی خواهد شد. کشور ایران از نظر جغرافیایی در بخش خشک و نیمهخشک جهان قرار گرفته، به طوری که میانگین بارش در ایران حدود یکسوم میانگین جهانی است. به این منظور، افزایش رقابت بر سر آب، نیاز به تأمین غذا برای جمعیت در حال رشد و افزایش کمآبی در بسیاری از مناطق، لزوم استفاده از شیوههای مدیریتی برای پیشگیری از بحران آب و پیشامدهای ناشی از آن را نشان میدهد. از سوی دیگر، پیامدهای ناشی از خشکسالیهای متوالی اهمیت مدیریت صحیح منابع آب را دوچندان کرده است. با توجه به تأثیر زیاد مخازن بر تأمین نیازهای آبی برای بخشهای مختلف مصرف، بهرهبرداری بهینه از آنها یکی از راهکارهای مهم مقابله با مشکلات منابع آب و عدم توزیع زمانی و مکانی متناسب آن است. در پژوهش حاضر، از الگوریتم جهش قورباغه که به عنوان نوعی روش فراابتکاری برای حل مسائل بهینهسازی در سیستمهای منابع آب مطرح است و سیستم اطلاعات مکانی بهمنظور بهینهسازی بهرهبرداری از مخزن سد درودزن استفاده شده است. نتیجۀ تحقیق در منطقۀ مد نظر بیان میکند که الگوریتم یادشده بهخوبی امکان بهینهسازی و تخصیص آب مخزن به پاییندست را دارد، به گونهای که 9/99 درصد نیاز پاییندست سد درودزن طی دورۀ مطالعهشده، توسط آن تأمین شده است. به علاوه، رویکرد ترکیبی این الگوریتم با سیستم اطلاعات مکانی، بستری را برای بررسی دقیقتر نتایج بهینهسازی فراهم کرده است.
