ارزیابی خطر زمینلغزش با استفاده از مدل ترکیبی تحلیل شبکه (ANP) و منطق فازی (مطالعۀ موردی: حوضۀ صلواتآباد، سنندج)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اکوهیدرولوژی، دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران
2 دانشیار دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران
doi
10.22059/ije.2019.282485.1128چکیده
شناسایی مناطق مستعد وقوع زمینلغزش از طریق پهنهبندی خطر، یکی از اقدامات مؤثر و ضروری در کاهش خطرات احتمالی و مدیریت خطر است. نقشۀ پهنهبندی زمینلغزش این امکان را فراهم میسازد که مناطق آسیبپذیر شناسایی شوند و در برنامهریزیهای محیطی مد نظر قرار گیرند. هدف از پژوهش حاضر، پهنهبندی خطر زمینلغزش در حوضۀ صلواتآباد شهر سنندج از طریق تهیۀ لایههای اطلاعاتی و عوامل مؤثر بر خطر وقوع زمینلغزش، با استفاده از روش فازی و فرایند تحلیل شبکه (ANP) است. به منظور پهنهبندی خطر زمینلغزش در حوضۀ صلواتآباد از متغیرهای شیب، جهت شیب، زمینشناسی، کاربری اراضی، بارش، فاصله از رودخانه، فاصله از گسل، فاصله از جاده برای پهنهبندی خطر زمینلغزش استفاده شد. لایههای فازی استانداردشده در محیط GIS همپوشانی و سازماندهی شد. سپس، وزن عوامل مؤثر به وسیلۀ مدل ANP محاسبه و بر لایههای اطلاعاتی برای در محیط GIS اعمال و با همپوشانی آنها نقشۀ پهنهبندی وقوع زمینلغزش در 5 طبقه حساسیت خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلی کم تهیه شد. نتایج این ارزیابی نشان داد از کل مساحت حوضۀ صلواتآباد منطقه با خطر متوسط با مساحت 70/804 هکتار (18/32 درصد) را به خود اختصاص داد. از میان 8 عامل بررسیشده روی وقوع زمینلغزش، معیارهای شیب و زمینشناسی بهترتیب با وزنهای 243/0 و 194/0، بیشترین وزن و همچنین، معیارهای فاصله از گسل، فاصله از رودخانه و بارش، بهترتیب با وزنهای 036/0، 058/0 و 056/0، کمترین وزن را در پهنهبندی خطر وقوع زمینلغزش به خود اختصاص دادند. بیشترین خطر زمینلغزش در جهت شیبهای جنوب، جنوب شرق و شرق است. همچنین، شیبهای بیشتر از 10 درصد بیشترین میزان وقوع خطر زمینلغزش را به خود اختصاص داد.