ارزیابی الگوی بیان ژن روبیسکو و برخی صفات فیزیولوژیک تحت تنش سرما در گیاه نخود

doi
10.22103/jab.2013.1195
چکیده

گیاهان در فرآیند سازگاری به کمک تنظیم بیان ژن­ها و متابولیسم سلولی به دماهای پایین پاسخ می­دهند. در این پژوهش، میزان رونوشت ژن روبیسکو به عنوان آنزیم مهم دخیل در فتوسنتز و تولید انرژی، میزان پراکسیداسیون چربیهای غشا به عنوان شاخص خسارت سلولی و میزان پرولین به عنوان یکی از سازوکار­های حفاظت سلولی در شرایط دمایی معمولی (23 درجه سانتی گراد)، سرماسازگاری (10 درجه سانتی گراد)، تنش سرما (4 درجه سانتی گراد) و دوره بهبودی (23 درجه سانتی گراد) در نخود کابلی جم ارزیابی شد. نتایج حاکی از تفاوت معنی دار صفات مطالعه شده در تیمارهای آزمایش بود. افزایش بیان ژن روبیسکو که با خسارت کمتر و میزان پرولین بیشتر غشاء همراه بود اهمیت روبیسکو را به عنوان یکی از ژن­های موثر در فرآیند پاسخ سلولی نشان داد. در دوره بهبودی بیان ژن افزایش معنی­دار نشان داده و میزان خسارت غشایی کاهش یافت که حاکی از نجات سلول­های گیاه تحت سرما و استقرار نوعی سازگاری جدید در نخود است.  به طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد که پایداری بیان ژن­ روبیسکو با حفاظت کننده­های سلولی و خسارت غشایی در ارتباط بوده و می­تواند به عنوان یکی از فرآیندهای دخیل در ساز و کارهای تحمل محسوب شود.