انتخاب منطقۀ مناسب در تولید گندم با استفاده از مفهوم رد پای آب و روش های تصمیم گیری اجتماعی (مطالعۀ موردی: استان اصفهان)
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدۀ مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز
2 دانشیار، دانشکدۀ محیط زیست، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران
3 دانشجوی دکتری دانشکدۀ مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز
4 استاد، دانشکدۀ مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
10.22059/ije.2019.284889.1156چکیده
با بررسی هرچه دقیقتر رد پای آب در محصولات کشاورزی و همچنین، تغییرات آن در دورۀ زمانی بلندمدت میتوان بهرهبرداری از منابع آب را مدیریت کرد. مطالعۀ حاضر با هدف بررسی روند سالانۀ رد پای آب در تولید گندم در شهرهای استان اصفهان و انتخاب مناسبترین شهر این استان برای کشت گندم طی دورۀ آماری 1369- 1395 انجام شد. به منظور بررسی امکان وجود روند در سری زمانی رد پای آب در تولید گندم از آزمون روندیابی منکندال و تخمینگر شیب سن استفاده شد. بعد از رتبهبندی شهرها از منظر رد پای آب و روند رد پای آب، با استفاده از قوانین انتخاب اجتماعی (SCR)، بهترین شهر برای کشت گندم در استان اصفهان مشخص شد. نتایج پژوهشش حاضر نشان داد متوسط رد پای آب کل در تولید گندم در استان اصفهان برابر (m3/ton) 73/4122 بود و با توجه به آمارۀ منکندال مشاهده شد که روند کاهشی و افزایشی وجود دارد و این روند در حالت کاهشی و در حالت افزایشی برای هیچیک از شهرهای استان معنادار نبود. با توجه به مقدار شیب سن، دامنۀ تغییرات این شیب نیز برای رد پای آب کل برابر (m3/ton) 93 بود. همچنین، نتایج بیانکنندۀ این موضوع بود که مقدار شاخص رد پای آب در تولید یک محصول در یک منطقه، معیار قابل قبولی برای انتخاب آن منطقه برای کشت آن محصول نیست و با بررسی روند این شاخص و استفاده از روشهای تصمیمگیری همچون قوانین انتخاب اجتماعی، میتوان منطقۀ مناسب برای کشت هر محصول را تشخیص داد و تغییر الگوی کشت را در سیاست کار خود به منظور حفظ منابع آبی و افزایش بهرهوری محصولات قرار داد. در مطالعۀ حاضر از نظر رد پای آب، فریدونشهر به عنوان بهترین شهر برای کشت گندم در استان اصفهان انتخاب شد.