بررسی سیل استان خوزستان طی سال آبی 1397-1398 و ارائۀ راه‌کارهای کنترل و مدیریت آن در آینده

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه سازه‎های آبی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 استاد گروه سازه‏ های آبی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 استاد گروه سازه‏ های آبی، دانشگاه شهید چمران، اهواز

doi
10.22059/ije.2020.285854.1166
چکیده

با توجه به وقوع سیلاب ویرانگر استان خوزستان در سال جاری، بررسی و ریشه‏یابی جوانب مختلف آن اهمیت زیادی دارد. این سیل در پی بارندگی شدید، گسترده و هم‏زمان در حوضه‏ها به وجود آمد و طبق گزارش‌ها، حداقل از ده روز قبل از وقوع، قابل پیش‏بینی بود. سیل یادشده موجب آب‌گرفتگی وسیع شهرها، روستاها، راه‌ها، راه‏آهن و اراضی کشاورزی و خسارت زیادی به تمامی بخش‏ها شامل نفت و انرژی، حمل‏ونقل و بازرگانی و صنعت و کشاورزی شد. پس از بررسی جوانب مختلف سیل استان خوزستان در سال جاری، مشخص شد که مشکل اصلی در تشدید آن، عدم اعتماد و اطمینان دست‏اندرکاران مدیریت سیل به پیش‏بینی‏ها و نتایج شبیه‏سازی‏های مربوط به آن در اجرای به‌موقع اقدامات کنترل سیل و نیز استفاده از کلیۀ قابلیت‏ها و ظرفیت‏های مخازن سدها برای کنترل و تعدیل سیل بود. بنابراین، تشکیل یک سامانۀ جامع فراقوه‏ای نظام‏نامۀ مدیریت و کنترل سیل، توجه لازم به اقدامات آبخیزداری و آبخوان‌داری، توجه به اصول مهندسی رودخانه‌زیستی، وضع قوانینی جدی برای رعایت حد و حریم بستر و در صورت لزوم، بازنگری در قانون مربوطه به منظور افزایش حدود، بازنگری و طراحی اصولی سازه‏های تقاطعی، بازسازی و احیای هر چه بیشتر مسیل‏ها و تالاب‏های طبیعی و رفع تعدی و تجاوزها به آنها، کسب اطلاعات کافی و شناسایی جامع منطقه، افزایش ظرفیت ذخیرۀ سدها و جلوگیری از کاهش ظرفیت ذخیرۀ مخازن، مدیریت و کنترل دقیق‏تر حوضه‏های دارای تعدد سد، تعبیه سامانه‏های هشدار سیل در نواحی سیل‏خیز و انجام اقدامات سازه‏ای اصولی از ضروری‏ترین اقدامات برای پیشگیری، بهبود مدیریت و کنترل این بلای طبیعی است.