پهنه‏ بندی پارامترهای کیفی در رودخانه با استفاده از تصاویر ماهواره ‏ای به‌منظور پرورش آبزیان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب، گروه مدیریت ساخت و آب، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی،‌ تهران، ایران

2 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی قم، ایران

3 استادیار پژوهشکدۀ مطالعات و تحقیقات منابع آب، مؤسسۀ تحقیقات آب، تهران، ایران

doi
10.22059/ije.2020.288768.1206
چکیده

به‌منظور استفاده از پتانسیل آب‌های سطحی برای پرورش آبزیان، انتخاب بازه‏های مناسب یک رودخانه از نظر کیفیت آب و غلظت آلاینده‏ها، که کمترین آثار منفی زیست‌محیطی را در پی داشته باشد، بسیار مهم است. مطالعۀ حاضر، برای انتخاب بازه‏هایی از رودخانه که غلظت کمتری از پارامترهای آلایندۀ رودخانه داشته باشد، انجام گرفته است. تصاویر ماهواره‏ای لندست، برای تطبیق وضعیت کیفی آب رودخانه، استفاده شد و با نتایج نمونه‏برداری کیفی آب در 12 ایستگاه نمونه‏برداری واقع در طول رودخانۀ بشار در استان کهگیلویه و بویراحمد، در 4 دورۀ زمانی، ‌تحلیل شد. تحلیل همبستگی بین نتایج بازتابش تصاویر ماهواره‏ای و غلظت آلاینده‏ها به دو روش انجام شد. در روش نخست، همبستگی بین غلظت پارامتر کیفی درون‏یابی‌شده در طول رودخانه و بازتابش باندهای تصاویر ماهواره‏ای ارزیابی شد. در روش دوم، همبستگی غلظت پارامترهای کیفی در ایستگاه نمونه‏برداری و بازتابش در همان ایستگاه بررسی شد. نتایج نشان داد برای ارزیابی هریک از پارامترهای کیفی، باندهای متفاوتی از تصاویر ماهواره‏ای مناسب است. برای دمای آب باند حرارتی، برای pH و نیترات در فصل گرم به‌ترتیب باندهای 5 و 4 و در فصل سرد باندهای 4 و 2، برای TDS باند 3 و برای کدورت باند 3 یا 5 مناسب است. رابطۀ رگرسیونی با روش‌های رگرسیون تک‌متغیره و چندمتغیرۀ خطی تعیین شده و براساس آن پارامترهای کیفی آب در طول رودخانه برآورد شد. براساس نتایج، محدوده‏هایی از رودخانه که کیفیت آب بهتری نسبت به سایر بازه‏ها دارند، به عنوان مناطق مستعد پرورش ماهی انتخاب شدند.