تعیین سن منابع آب زیرزمینی دشت کاشان با استفاده از رادیوایزوتوپ های 3H و 14C
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدۀ علوم و فنون نوین دانشگاه تهران
2 استادیار دانشکدۀ علوم زمین دانشگاه صنعتی شاهرود
3 دانش آموختۀ دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه کاشان
4 دانشیار، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان
doi
10.22059/ije.2020.286642.1178چکیده
رادیوایزوتوپها به عنوان یک دستاورد جدید در علوم محیطی، توسعۀ چشمگیری در زمینۀ مدیریت منابع آب بهویژه در سنسنجی، مدیریت تغذیۀ آبخوان و تفکیک نقش آلایندهها در منابع آب پیدا کردهاند. با توجه به وضعیت بحرانی کمی و کیفی منابع آب زیرزمینی در دشت کاشان، داشتن دادههای دقیق ایزوتوپی از منابع آب میتواند در مدیریت درست منابع آب تأثیرگذار باشد. در مقالۀ حاضر ضمن بررسی چگونگی نمونهبرداری از منابع آب زیرزمینی و چگونگی آمادهسازی و آنالیز نمونهها برای اندازهگیری ایزوتوپهای رادیواکتیو 3H و 14C، سن منابع آب زیرزمینی دشت کاشان بررسی شده است. برای این منظور، 11 نمونه آب زیرزمینی برای آنالیز تریتیوم به روش غنیسازی و 3 نمونه به منظور آنالیز کربن-14 بررسی شد. نتایج نشان داد مقدار تریتیوم در منابع آب زیرزمینی دشت کاشان کمتر از TU 08/0 است که قدیمی بودن سن منابع آب بررسیشده را نشان میدهد. همچنین، نتایج سنسنجی با استفاده از کربن-14 نشان میدهد سن منابع آب زیرزمینی در دشت کاشان بین 10 تا 21 هزار سال متغیر است. نتایج نشان داد با حرکت به شمال شرق آبخوان (خروجی آبخوان)، سن منابع آب کاهش مییابد که بیانکنندۀ اختلاط آبهای قدیمی در کف آبخوان با آبهای شیرین بالایی با سن کمتر است. به طور کلی، با حرکت از جنوب غرب و غرب آبخوان به شمال شرق آبخوان، سن آبهای زیرزمینی کاهش مییابد.