فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: امروزه جامعه نیازمند الگوهای نوین و برنامه‌درسی خلاق آموزشی است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد، مولفه‌ها و شاخص‌های برنامه‌درسی مبتنی بر پرورش خلاقیت انجام شد.مواد و روش‌ها: این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا کیفی بود. جامعه پژوهش خبرگان آموزش‌وپرورش و دانشگاهی برنامه‌درسی مبتنی بر پرورش خلاقیت استان قم در سال 1400 بودند. حجم نمونه طبق اصل اشباع نظری 12 نفر تعیین که با روش‌های نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل فرم اطلاعات جمعیت‌شناختی و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان بود که روایی صوری آنها با نظر خبرگان غیرعضو پژوهش تایید و پایایی آنها با روش ضریب توافق بین کدگذارها 64/0 محاسبه شد. داده‌ها با روش‌های کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار Maxqda تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج تحلیل‌ها نشان داد که برنامه‌درسی مبتنی بر پرورش خلاقیت 6 بعد، 22 مولفه و 119 شاخص داشت؛ به‌طوری که شامل ابعاد پویایی مدارس (با مولفه‌های آینده‌نگری، واقعیت‌گرایی، رقابت‌پذیری و تفکر سیستمی)، درس‌پژوهی (با مولفه‌های دانش حرفه‌ای، فرهنگ یادگیری و تفکر انتقادی)، مدیریت آموزشی (با مولفه‌های توانایی‌های معلمان، رفع نیازها و امکانات آموزشی)، سازمانی- فردی (با مولفه‌های انگیزشی، سازمانی و تصورات غلط)، بهسازی آموزشی (با مولفه‌های برنامه‌ریزی آموزشی، توانمندسازی، مدیریت معلمان، عوامل خانوادگی و ساختار سازمانی) و بهبود یادگیری (الگوسازی، کارآیی آموزشی، علمی‌گرایی و یادگیری پایدار) بود.نتیجه‌گیری: با توجه به ابعاد و مولفه‌های شناسایی‌شده برای برنامه‌درسی مبتنی بر پرورش خلاقیت، برنامه‌ریزی برای بهبود برنامه‌درسی ضروری می‌باشد.