امکانسنجی پایش سیلاب با استفاده از دستگاه تیکهنگاری صوتی رودخانهای و تعیین دقت اندازهگیری، حداقل و حداکثر برد اندازهگیری
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکدۀ مطالعات و تحقیقات منابع آب، مؤسسۀ تحقیقات آب، تهران
2 استادیار پژوهشکدۀ مطالعات و تحقیقات منابع آب، مؤسسۀ تحقیقات آب، تهران
3 کارشناس شرکت سنجآب فناوری خلیج فارس، شیراز
4 استادیار پژوهشکدۀ مطالعات و تحقیقات منابع آب، مؤسسۀ تحقیقات آب، تهران
5 کارشناس پژوهشی پژوهشکدۀ مطالعات و تحقیقات منابع آب، مؤسسۀ تحقیقات آب، تهران
6 کارشناس پژوهشی پژوهشکدۀ مطالعات و تحقیقات منابع آب، مؤسسۀ تحقیقات آب، تهران
doi
10.22059/ije.2019.280907.1104چکیده
پایش سیلاب و اندازهگیری دقیق موج سیل بهمنظور مدیریت آن اهمیت دارد. روش تیکهنگاری صوتی مبتنی بر دانش صوتیات از فناوریهای نوین پایش رودخانهها و اندازهگیری موج سیل است. در این روش دو دستگاه تیکهنگاری صوتی در دو طرف رودخانه قرار میگیرند و با ارسال و دریافت امواج صوتی، خصوصیات جریان را اندازهگیری میکنند. در مطالعۀ حاضر محاسبۀ کمترین و بیشترین برد و دقت اندازهگیری سرعت جریان در رودخانههایی با عرضهای مختلف بررسی شده است. نتایج تحقیق حاضر نشان داد کمترین برد اندازهگیری با استفاده از ام- سیکونس درجۀ ۷، برابر ۱۹ متر است که در این فاصله دقت اندازهگیری سرعت جریان بسیار کم و حدود ۲0 سانتیمتر بر ثانیه است. در روش تیکهنگاری صوتی با افزایش فاصلۀ بین دستگاههای تیکهنگاری صوتی، دقت اندازهگیری افزایش مییابد. از این رو، دقت اندازهگیری سرعت جریان در فاصلۀ ۱۰۰ و ۲۰۰ متری بهترتیب 5/3 و ۲ سانتیمتر بر ثانیه برآورد شد. همچنین، بیشترین برد اندازهگیری با استفاده از ام- سیکونس درجۀ 12 حدود ۱۹۵۵ متر با دقت 2/0 سانتیمتر بر ثانیه بهدست آمد. با توجه به مطالعات پیشین در خصوص پایش سیلاب با استفاده از این روش و ارزیابی روش یادشده در مطالعۀ حاضر، بهکارگیری این روش به منظور پایش پیوستۀ جریان و اندازهگیری به هنگام موج سیل در رودخانههای عریض کشور برای کمک به تصمیمگیری مدیران منابع آب پیشنهاد میشود.
